“MAE ANGEN CANOLFAN FRECHU AR GAERGYBI” meddai AS dros Ynys Môn

“MAE ANGEN CANOLFAN FRECHU AR GAERGYBI” meddai AS dros Ynys Môn
Siom enfawr wrth i’r bwrdd iechyd gadarnhau fod ‘dim cynlluniau’ ar gyfer ail safle Ynys Môn

Mae Rhun ap Iorwerth AS wedi mynegi ei siom yn dilyn cadarnhad gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr nad oes unrhyw gynlluniau ar hyn o bryd ar gyfer sefydlu canolfan frechu gymunedol yng Nghaergybi.

Croesawodd Aelod y Senedd y ffaith bod meddygon teulu ar yr ynys eisoes wedi bod yn rhan o’r rhaglen frechu, ond dywed y dylid darparu canolfannau brechu cymunedol mewn ardaloedd o boblogaeth uwch er mwyn sicrhau bod y rhaglen frechu yn cael ei darparu’n gyflym ac yn gyfleus. Mae wedi ysgrifennu at BIPBC i ddadlau dros ail ganolfan, a dywed bod Cyngor Ynys Môn hefyd yn gefnogol ac yn awyddus i ddarparu lleoliad, fel y maent wedi’i wneud gyda’r ganolfan hamdden yn Llangefni.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth MS:

“Rwy’n croesawu bod canolfan wedi’i chlustnodi ar gyfer Llangefni, a bydd cael canolfan ym Mangor yn ei gwneud yn hygyrch i bobl sy’n byw yn ne’r ynys hefyd. Fodd bynnag, mae’n amlwg i mi fod angen canolfan frechu arnom hefyd ar gyfer y rhan fwyaf poblog ar yr Ynys, sef ardal Caergybi, yn enwedig o ystyried pwysau diweddar ar wasanaethau gofal sylfaenol yn y dref. ”

Yn y cyfamser, yn ei rôl fel Gweinidog Cysgodol Iechyd a Gofal, bydd Mr ap Iorwerth yn parhau i wthio am welliannau wrth gyflwyno’r brechlyn ledled Cymru, gan ddweud bod y broses wedi cychwyn yn rhy araf ar lefel genedlaethol.

Yn y Senedd yr wythnos hon fe gyflwynodd gwestiwn brys yn dilyn awgrymiadau gan y Prif Weinidog y byddai stociau cyfredol y brechlyn yn cael eu lledaenu dros gyfnod o wythnosau, yn hytrach na chael eu dosbarthu cyn gynted â phosibl. Gwrthododd y Prif Weinidog yr awgrym hwnnw wedi hynny. Galwodd AS Ynys Môn am eglurder llwyr ar strategaeth frechu, tryloywder ynghylch rhannu’r brechlyn ledled y DU ac yng Nghymru, ac ynghylch lle mae problemau’n codi yn y system.

Canmolodd Mr ap Iorwerth y timau brechu, gan ychwanegu:

“Mae gennym ni dimau brechu gwych eisoes wrth waith, ac mae eraill yn barod i fynd, ond mae’n hanfodol nawr bod Llywodraeth Cymru’n adeiladu’r hyder sydd ei angen arnom yn y rhaglen frechu holl bwysig hon.

“Mae yna arwyddion go iawn bod Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr wedi bod yn cyflymu pethau ond gadewch i ni nawr weld cynlluniau pellach ar gyfer lleddfu’r dasg enfawr sydd o’n blaenau, gyda mwy o ganolfannau brechu mewn mwy o gymunedau.”

Sylwadau’r Prif Weinidog ar gyflwyno’r brechlyn yng Nghymru yn “rhwystredig iawn”

Mae sylwadau’r Prif Weinidog ar arafwch cyflwyno’r brechlyn yng Nghymru yn “rhwystredig iawn”, meddai Gweinidog Iechyd yr wrthblaid, Rhun ap Iorwerth AS.

Dywedodd Prif Weinidog Cymru, Mark Drakeford, mai un o’r rhesymau nad oedd mwy o’r cyflenwad wedi cael ei ddefnyddio ar unwaith oedd er mwyn atal “brechwyr rhag sefyll o gwmpas heb ddim i’w wneud”.

Honnodd Mark Drakeford hefyd nad oedd sefyllfa Cymru y tu ôl i Loegr wrth gyflwyno’r brechlyn “y peth pwysicaf” a bod yr amrywiad rhwng niferoedd cyflwyno Cymru a Lloegr yn dangos “gwahaniaethau ymylol iawn”

Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS dros Ynys Môn,

“Ymddengys bod Cymru bellach y tu ôl i Loegr yn aruthrol o ran cyflwyno’r brechlyn, felly mae gweld y Prif Weinidog yn ymlacio ynglŷn ag arafwch cyflwyno’r brechlyn yma yn rhwystredig iawn, iawn.

“Mae’r data diweddaraf o GIG Lloegr ac Iechyd Cyhoeddus Cymru yn dangos bod Cymru ar ei hôl hi. Mae ffigurau o Ionawr 17 yn dangos bod mwy na 3.7 miliwn dos wedi cael eu rhoi yn Lloegr – bron i hanner miliwn ohonynt yn ail ddos. Yng Nghymru mae ffigurau o 16 Ionawr yn dangos bod 126,504 o frechlynnau wedi’u rhoi, gan gynnwys dim ond 129 o’r rheiny’n ail ddos.

“O gymharu maint y boblogaeth, pe bai Cymru’n brechu ar yr un raddfa, byddem wedi taro tua 190,000. Nid yw cymharu Cymru a Lloegr bob amser yn ddefnyddiol – am amryw resymau, rydyn ni ar y blaen ar rai pethau, a Lloegr ar y blaen ar eraill. Ond lle mae’n rhaglen pedair gwlad, mae angen i ni wybod ei bod hi’n sefyllfa deg.

“Rhaid i Lywodraeth Cymru roi diweddariad ar frechlynnau sydd ar gael i Gymru – o bob math – ynghyd â niferoedd sydd wedi’u brechu yng Nghymru o gymharu â Lloegr, gan ddefnyddio’r gwahanol fathau o frechlyn, ac ar y cyflenwad rhagamcanol o frechlynnau yn yr wythnosau i ddod. Pam rydyn ni’n dogni yma yng Nghymru?

“Mae tryloywder yn hanfodol ar hyn o bryd fel y gellir mesur cynnydd, ac y gellir dal y ddwy lywodraeth yn atebol a’u cwestiynu ar gynnydd lle bo angen.”

RHOI STOP I’R WAL DÂL “ANORCHFYGOL”

Dywed Rhun ap Iorwerth AS na ddylai cefnogwyr rygbi Cymru gael eu prisio allan o wylio’r gêm pan fydd y Chwe Gwlad yn cychwyn ym mis Chwefror.

Dywedir bod cytundeb rhwng partneriaid y Chwe Gwlad a phartneriaid CVC Capital, a chredir y gallai mwyafrif y gemau symud y tu ôl i wal dâl. Nid yw’n glir eto a fydd S4C yn gallu parhau i ddangos unrhyw un o’r gemau.

Dywedodd Aelod Seneddol Ynys Môn, Rhun ap Iorwerth AS,

“Mae yna lawer yng Nghymru nad oes ganddyn nhw’r modd o allu fforddio talu i wylio chwaraeon ar y teledu. Gyda’r rheoliadau coronafeirws cyfredol, nid mater o wylio’r gêm yn y dafarn yn unig mohono, neu bicio i dŷ ffrind i weld gyda’ch gilydd – os na allwch fforddio talu i weld, ni fyddwch yn ei weld.

“Mae rygbi yn rhan mor bwysig o ddiwylliant Cymru, ac mae adnewyddu chwarae yn ystod y pandemig wedi bod yn ddihangfa i lawer. Bydd gosod wal dâl rhwng y cyhoedd yng Nghymru a’u rygbi yn ergyd greulon ar yr hyn sydd eisoes yn gyfnod anodd. Heb unrhyw gymysgu dan do rhwng cartrefi, tafarndai’n parhau ar gau, a chefnogwyr wedi’u gwahardd rhag gemau byw, bydd y wal dâl hon yn rhwystr anorchfygol i lawer. ”

Methiant San Steffan i ariannu Cymru’n ddigonol yn ystod Covid.

Methiant San Steffan i ariannu Cymru’n ddigonol – Rhun ap Iorwerth AS / MS Ynys Môn

Mae Plaid Cymru yn taro nôl ar fethiant San Steffan i ariannu Cymru’n ddigonol yn ystod “storm berffaith” Covid a Chaledi

Wrth ymateb i ddrafft gyllideb 2021 i 2022, dywedodd Rhun ap Iorwerth AS, llefarydd Cyllid Plaid Cymru:

“Mae hwn yn setliad ariannol cwbl annigonol i Gymru gan Lywodraeth y DU. Nid yw mewn unrhyw ffordd yn adlewyrchu’r her o ailadeiladu gwead cyfan bywyd beunyddiol yng nghyfnod y Covid.

“Mae Cymru’n cael ei tharo galetaf gan Covid a chaledi, ac mae ein gallu i fuddsoddi er mwyn tyfu ein heconomi yn cael ei rwystro gan fethiant San Steffan i ariannu Cymru’n ddigonol a’i chap benthyca cosbol.

“Mae rhethreg y Torïaid o lefelu fyny yn cael ei fradychu gan y realiti eu bod yn torri cyllideb gyfalaf Llywodraeth Cymru ar adeg o argyfwng economaidd.

“Nid oes unrhyw beth a glywsom gan yr arweinydd Llafur yn ei araith ar ddatganoli heddiw yn awgrymu y byddai economi Cymru yn gwneud yn well hyd yn oed gyda newid yn y llywodraeth yn San Steffan.

“Er ein bod yn croesawu cam bach Gweinidogion Cymru tuag at fynd i’r afael â phroblem gynyddol ail gartrefi o’r diwedd, byddai llywodraeth Plaid Cymru yn mynd yn llawer pellach ac yn adeiladu deng mil o gartrefi cymdeithasol newydd bob blwyddyn i fynd i’r afael ag achosion sylfaenol yr argyfwng tai.

“Mae adeiladu gwytnwch yn ein heconomi yn golygu gwario’n ddoethach. Byddai ffocws llywodraeth Blaid Cymru ar fuddsoddi mewn seilwaith i greu swyddi â sgiliau uchel, â chyflog da ac ail-gydbwyso’r economi yn rhanbarthol yn gwneud hynny. ”

‘Cefnogi Busnesau Bach ‘yn bwysicach nag erioed’

Rhun ap Iorwerth AS yn ymweld â busnesau i nodi Sadwrn Busnesau Bach
 
Neges syml sydd i Sadwrn Busnesau Bach, sef i annog pobl i ‘siopa’n lleol’ a chefnogi busnesau yn eu cymunedau. I gefnogi’r alwad honno, a chodi ymwybyddiaeth o’r diwrnod aeth Rhun i ymweld â rhai busnesau ym Môn sy’n gobeithio am Nadolig llwyddiannus ar ôl blwyddyn anodd.
 
Ym Morthaethwy, roedd Awen Menai yn sicr yn gweld cynnydd yn y nifer y bobl sydd am siopa mewn busnesau bach lleol. Dywed y perchennog “Mae pobl yn gwneud ymdrech eleni i gefnogi busnesau lleol”.
Ar ôl blwyddyn anodd – yn cynnwys gorfod addasu stoc gan fod nifer o’r ffatrïoedd dillad ac esgidiau wedi gorfod cau ddechrau’r flwyddyn – roedd perchennog siop ddillad Butterfly Boutique hefyd am bwysleisio pa mor bwysig ydi denu cwsmeriaid lleol drwy’r drws cyn y Nadolig – “For our High Streets to survive, we need people’s support”.
Yn Gaerwen, roedd criw Bragdy Mona wedi gorfod addasu eu cynllun busnes wrth i dafarndai a busnesau gau, ac roeddan nhw’n obeithiol o allu denu digon o brynwyr i’w siop newydd yn y bragdy.
 
Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS: “Ar ôl blwyddyn fel hon, mae cefnogi’ch busnesau lleol yn bwicach nac erioed, felly cefnogwch eich busnesau lleol yma ym Môn, a chofiwch o bob punt ’da chi’n wario mewn busnes lleol mae 63c ohono yn aros yn yr economi leol, felly gwnewch hwn yn Nadolig Llawen i chi’ch hunain ac i fusnesau bach Môn.”

Diolch i arwyr covid lleol Ynys Mon

Cafodd AS Ynys Môn Rhun ap Iorwerth gyfle i dalu teyrnged i rai o’n pencampwyr covid lleol, fel y’u henwebwyd gan bobl o Ynys Môn, yn y Senedd yr wythnos hon.

Daeth y cyfle wrth i Senedd Cymru benderfynu eu bod am gydnabod rhai o’r pethau rhyfeddol a wnaed gan unigolion, grwpiau, gweithwyr allweddol neu fusnesau yn ystod pandemig Covid-19 i helpu’r rhai mwyaf bregus a chadw cymunedau gyda’i gilydd, drwy eu dangos mewn oriel bortreadau ar-lein.

Gwahoddwyd Aelodau o’r Senedd i enwebu hyd at dri o arwyr o’u hetholaeth.

Wrth siarad yn y Senedd, dywedodd Rhun ap Iorwerth:

“Roeddwn yn falch o allu enwebu arwyr covid o Ynys Môn ar gyfer oriel Senedd Cymru. Yr her fwyaf oedd ceisio dewis tri allan o gynifer sydd wedi rhoi o’u hamser a’u hegni i helpu eraill yn ystod y cyfnod hwn, felly rhoddais y penderfyniad yn nwylo pobl Ynys Môn a gwahoddais enwebiadau gan etholwyr drwy fy nhudalen facebook.

“Roedd yr ymateb a gefais yn anhygoel, gyda dros 40 o enwebiadau ar gyfer unigolion, grwpiau a busnesau ar draws yr ynys. Ac roedd mor galonogol clywed y gwahanol straeon am yr holl waith gwych sydd wedi’i wneud. Mae cymaint o bobl wedi mynd y tu hwnt i’r galw yn eu swyddi, neu wedi gwirfoddoli eu hamser, ond mae pob un wedi chwarae eu rhan i greu ysbryd cymunedol go iawn. Ac mae’n amlwg bod eu hymdrechion yn wirioneddol cael eu gwerthfawrogi.

“Dyna pam y ceisiais gyfle nid yn unig i enwebu’r tri gyda’r enwebiadau mwyaf ar gyfer oriel ar-lein y Senedd, ond hefyd i geisio dweud diolch i bawb a enwebwyd. O’r octogenarian sydd yn dal i wirfoddoli gyda’r banc bwyd i’r plentyn 7 mlwydd oed a gerddodd dros 87,000 o gamau i godi arian. O unigolion a drefnodd mygydau, diffynyddion clust a mwy, i’r postmon yn Llanddeusant a wnaeth ei rownd mewn gwisg ffansi i godi calon plant (ac oedolion!) yn ystod y cyfyngiadau symud.

“Diolch yn fawr iawn i chi i gyd, a’r holl arwyr covid eraill ar draws yr ynys. Mae eich gwaith wir yn cael ei werthfawrogi.”

Y tri a dderbyniodd y nifer fwyaf o enwebiadau o Ynys Môn oedd Chippy Chippy (ar gyfer adeiladu gwir ysbryd cymunedol tra’n darparu prydau am ddim i blant), Gwesty’r Gwalchmai (a oedd yn bwydo’r gweithgareddau bregus a threfnus i blant yn ogystal â sefydlu banc bwyd) a Caru Amlwch (am wneud yn siŵr nad oedd neb yn mynd heb yn ardal Amlwch).

Bydd y portreadau’n cael eu harddangos fel negeseuon cyfryngau cymdeithasol ar gyfrifon cyfryngau cymdeithasol ‘Ymweld â’r Senedd’ (Senedd Instagram, Senedd Facebook, Pierhead Twitter) rhwng mis Tachwedd a mis Rhagfyr 2020.

Mae Rhun hefyd wedi cynhyrchu fideo y mae wedi’i rannu ar ei dudalennau cyfryngau cymdeithasol i ddiolch yn fawr i’n harwyr covid lleol, y gellir eu gweld yma: https://www.facebook.com/rhunynysmon/videos/3569992173065869

RHAID AMAU’R PENDERFYNIAD I DYNNU BETSI ALLAN O FESURAU ARBENNIG

“Llywodraeth Cymru sydd dal yn gyfrifol” medd Rhun ap Iorwerth

Wrth ymateb i’r newyddion y bydd Betsi Cadwaladr yn cael ei dynnu allan o fesurau arbennig ar unwaith, dywedodd Rhun ap Iorwerth, Aelod o’r Senedd dros Ynys Mon a Gweinidog Cysgodol Plaid Cymru dros Iechyd,

“Mae’r cyhoeddiad heddiw yn syndod o gofio mai dim ond ychydig wythnosau’n ôl y dywedodd y Gweinidog Iechyd nad oedd digon o gynnydd wedi’i wneud er mwyn dod allan o fesurau arbennig. Dywedodd wrthym fod heriau mawr i’w goresgyn o hyd, yn enwedig ym maes iechyd meddwl.

“Drwy ymyrraeth barhaus wedi ei dargedu, mae Gweinidogion Llafur yn parhau i fod yn gyfrifol am yr hyn sy’n digwydd o ran cyfeiriad strategol a darparu gwasanaethau yn y gogledd, ac ar ôl 5 mlynedd a hanner o fesurau arbennig, gellir maddau i gleifion am fod yn amheus ynghylch yr hyn y bydd y cyhoeddiad heddiw’n ei olygu mewn gwirionedd o ran gwelliannau i wasanaethau.

“Mae Plaid Cymru yn credu bod problemau’r Bwrdd yn gronig ac yn strwythurol, a bod angen newidiadau mawr o hyd. Dyna pam yr ydym yn dweud ei bod yn bryd i ddechrau o’r newydd, gyda strwythurau iechyd a gofal newydd yn gwasanaethu’r gogledd yn hytrach na’r Bwrdd presennol, sy’n rhy fawr ac anghysbell o’r cymunedau mae’n ei wasanaethu. Mae cleifion a staff yn haeddu gwell, ac rwy’n diolch i’r staff rheng flaen sy’n gweithio’n galed am eu gwaith a’u hymrwymiad yn ystod blwyddyn mor anodd.”

DIWEDD.

‘SIOP-UN-STOP’: RHUN AP IORWERTH YN RHYDDHAU CYNLLUN AR GYFER DARPARIAETH IECHYD MEDDWL POBL IFANC

Rhun ap Iorwerth yn cyhoeddi cynllun newydd i gefnogi lles meddyliol pobl ifanc

Byddai Llywodraeth Plaid Cymru yn sefydlu canolfannau ar hyd a lled Cymru i ddarparu cymorth iechyd meddwl i bobl ifanc, meddai Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn Rhun ap Iorwerth AS, Gweinidog Cysgodol Iechyd.

Byddai’r canolfannau’n cynnig cymorth cynnar i bobl ifanc nad ydynt yn ddigon sâl i ofyn am driniaeth seiciatrig uwch, ond eto angen cymorth iechyd meddwl arnynt. Byddent yn cynnig apwyntiadau cwnsela wedi trefnu o flaen llaw, neu ddelio ag argyfyngau, a hefyd ar sail pobl yn galw i mewn.

Dywedodd Mr ap Iorwerth y byddai’r canolfannau “siop-un-stop” yn “chwyldroi” y ffordd y mae pobl ifanc yn cael cymorth iechyd meddwl, ac, wrth fod yn gysylltiedig â gwasanaethau iechyd eraill, byddai’n helpu i gydgysylltu “gwasanaeth cynyddol wasgaredig”.

Mae’r cynllun sydd wedi’i gostio’n llawn yn adlewyrchu cysyniad tebyg sydd wedi’i lansio yn Seland Newydd, gyda’r lleoliadau yng nghanol y dref yn cynnig gwasanaethau gan feddygon, nyrsys, cwnselwyr, gweithwyr cymdeithasol a staff ieuenctid.

Mae astudiaeth newydd gan Brifysgolion Abertawe a Chaerdydd yn dangos bod Cymru’n wynebu ton o broblemau iechyd meddwl yn sgil Covid-19, gydag oedolion iau, menywod a phobl o ardaloedd difreintiedig yn dioddef fwyaf.

Meddai Rhun ap Iorwerth AS,

“Gan fod cyfyngiadau Covid a gofynion hunan-unigedd yn effeithio fwyfwy ar bobl ifanc, ac amseroedd aros ar gyfer gwasanaethau sydd ddim yn gysylltiedig â Covid yn ymestyn, nid ydym yn gwybod faint o bobl ifanc y gallai fod angen cymorth iechyd meddwl ar hyn o bryd.

“Mae angen i’r newidiadau o ran gwasanaethau a’u hargaeledd fod yn chwyldroadol. Bydd canolfannau ‘siop-un-stop’ Plaid Cymru yn rhan allweddol o’r trawsnewidiad hwnnw mewn gwasanaethau i bobl ifanc.

“Bydd y canolbwynt ar les ac iechyd meddwl. Byddai’r canolfannau hyn yn cynnig cwnsela drwy apwyntiad ond hefyd – yn hollbwysig – ar sail galw i mewn. Mae gennym eisoes wasanaethau galw i mewn ar gyfer problemau corfforol yn ein hadrannau damweiniau ac achosion brys, felly mae’n iawn cael gwasanaethau galw i mewn i’r rhai sydd â phroblemau iechyd meddwl.

“Ni ddylid gadael unrhyw berson ifanc yn teimlo nad oes ganddyn nhw unrhyw gymorth, yn enwedig yn dilyn un o’r cyfnodau mwyaf o newid yn ein hanes. Heb ofal, gall iechyd meddwl gwael yn ystod plentyndod a’r glasoed arwain at broblemau iechyd meddwl pan yn hyn, ac felly mae’n bwysig iawn darparu cymorth cynnar yn hawdd i unrhyw berson ifanc sydd eu hangen.”

DIWEDD

MAE ANGEN INNI DDEFFRO I’R ARGYFWNG YN EIN HYSBYTAI

Rhun ap Iorwerth AS yn galw eto am ysbytai ‘Gwyrdd’ di-GOVID

Wrth ymateb i’r newyddion bod bron i 200 achos o goronafeirws wedi’i ddal mewn ysbytai yn ystod yr wythnos diwethaf, dywedodd Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn a Gweinidog Iechyd Cysgodol Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth AS:

“Fe wyddom bod y pandemig yn rhoi straen difrifol ar wasanaeth iechyd Cymru, ond dyma atgoffwr arall heddiw. Mae amseroedd rhestrau aros saith gwaith yn uwch na buon nhw, mae adroddiad diweddar gan Macmillan yn dangos oedi pryderus iawn am wasanaethau canser, a chawn bellach ar ddeall bod bron i 200 o gleifion wedi dal coronafeirws yn ein hysbytai dros yr wythnos diwethaf.

“Mae’n rhaid darbwyllo pobl bod y Llywodraeth yn gwneud popeth fedran nhw i ddarparu safleoedd di-COVID ‘Gwyrdd’ ar frys, neu safleoedd ‘COVID-isel’ ar gyfer diagnosis a thriniaeth. Ac o ystyried pa mor gyflym all y feirws ymledu o fewn lleoliadau iechyd a gofal, rhaid iddynt fod yn hyderus yn y camau a gymerir i gadw’r feirws allan yn y lle cyntaf hefyd. Dydw i ddim eisiau i bobl all fod angen triniaeth wneud y penderfyniad i aros i ffwrdd, gall arwain at broblemau mwy difrifol iddyn nhw eu hunain ac i’r gwasanaeth iechyd.”

DIWED

“Mae’n rhaid cynllunio ymhellach ymlaen” meddai Rhun ap Iorwerth wrth Lywodraeth Cymru ar ôl cyhoeddi newidiadau i’r cyfnod clo yng Nghymru.

Yn ôl Rhun ap Iorwerth, mae’n rhaid i Lywodraeth Cymru “gynllunio ymhellach ymlaen” ynghylch llacio cyfyngiadau.

Cyhoeddodd Llywodraeth Cymru fwy o newidiadau i bolisiau’r cyfnod clo yng Nghymru heddiw.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS, Gweinidog Cysgodol Iechyd Plaid Cymru, fod pobl a busnesau angen gweledigaeth hir dymor yn hytrach na chynllun “dwy i dair wythnos” gan awgrymu “cynllun graddol” fel y gwelir mewn gwledydd eraill, a rhybuddion y gall pethau newid.

Ailadroddodd Gweinidog Iechyd yr Wrthblaid ei alwad i Lywodraeth Cymru weithredu “cyn gynted â phosib”, ond gan hefyd “herio a phrofi ei thystiolaeth” yn y ffordd fwyaf diogel.

Pwysleisiodd Mr ap Iorwerth na ddylai’r newidiadau “gyfaddawdu’r perygl i’r iechyd”.

Cadarnhaodd y Prif Weinidog, Mark Drakeford, heddiw fod cynlluniau pwyllog er mwyn sicrhau fod teithiau i atyniadau twristiaeth yn gallu ailagor o’r 6ed o Orffennaf, ac ar gyfer archebu llety hunan-gynhaliol o’r 13eg o Orffennaf.

Cadarnhaodd hefyd fod cyfyngiad teithio Cymru yn gallu cael ei lacio o’r 6ed o Orffennaf er mwyn galluogi bobl i deithio “cyn belled ac y maent yn dymuno ac i bob bwrpas”.

Dywedodd Gweinidog Cysgodol Iechyd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth AS:

“Er ei bod yn galonogol ein bod ni ar y trywydd iawn wrth lacio cyfyngiadau yn sgîl hyder y Llywodraeth ei bod hi’n saff i wneud hynny, dwi dal yn awyddus i’r Llywodraeth gynllunio ymhellach ymlaen. Mae pob newid yn cael ei wneud o fewn bloc dwy i dair wythnos. Ond mae’n rhaid i bobl a busnesau gael gweledigaeth hir dymor, a rhyw fath o gynllun graddol fel y gwelir mewn gwledydd eraill sy’n caniatáu dyddiadau tebygol ar gyfer newidiadau, ond sydd hefyd yn cynnwys rhybuddion y gall pethau newid yn dibynnu ar achosion a’r gyfradd R.

“Dwi’n ailadrodd fy ngalw i’r Llywodraeth weithredu mor gyflym â phosib, gan herio a phrofi ei thystiolaeth yn drylwyr, ond yn y ffordd fwyaf ddiogel bosib hefyd. Ni allwn gyfaddawdu ein iechyd, ac mae’r achosion yn fy etholaeth yn ein hatgoffa o hynny.”