YSTADEGAU BRAWYCHUS YN DANGOS NAD YW TARGEDAU’N CAEL EU CYRRAEDD O HYD

Mae Rhun ap Iorwerth yn galw am chwyldro yn y maes iechyd a gofal i wella amseroedd aros y Gwasanaeth Ieachyd

 

Mae amseroedd aros diweddaraf y GIG wedi’u rhyddhau, ac maent yn datgelu nad yw targedau’n cael eu cyrraedd o hyd.

 

Ar draws yr holl ddata, nid yw targedau’n cael eu cyrraedd, ac mae amseroedd ymateb ambiwlansys yn achosi pryder arbennig.

 

Er gwaethaf gostyngiad yn nifer y bobl sy’n mynychu adrannau damweiniau ac achosion brys, y targedau pedair awr a deuddeg awr oedd y trydydd a’r ail isaf ar gofnod, yn y drefn honno. Yr amser cyfartalog a dreuliwyd mewn adrannau achosion brys hefyd oedd yr ail hiraf ar gofnod, sef tair awr a dwy funud.

 

Er bod diagnosis a thriniaeth canser wedi gwella ers y mis diwethaf, mae llawer o welliant i’w wneud o hyd o ran effeithlonrwydd i gleifion Canser.

 

Mae Rhun ap Iorwerth wedi parhau i alw am wneud newidiadau sylfaenol i leihau’r pwysau ar y GIG – mae’r rhain yn cynnwys mesurau ataliol, gwell gofal cymdeithasol i helpu i ryddhau cleifion, buddsoddi yn y gweithlu, a chanolfannau diagnostig a thriniaeth penodol.

 

Dyweddodd Rhun ap Iorwerth AS, Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn a llefarydd Iechyd a Gofal Plaid Cymru:

 

“Wrth ystyried maint y problemau o fewn y gwasanaeth iechyd, boed hynny’n amseroedd aros am ddiagnosis a thriniaeth neu oedi mewn ambiwlansys – mae’n rhaid i ni feddwl am y system iechyd a gofal yn ei chyfanrwydd. Mae llif y cleifion trwy’r system yn aneffeithlon ac mae diffyg capasiti i ddelio â’r galw.

 

“Er mwyn delio â’r galw, mae’n rhaid gweld newid chwyldroadol mewn agweddau tuag at mesurau iechyd ataliol. Er mwyn gwella llif cleifion mae’n rhaid i ni gryfhau gofal cymdeithasol. Ac er mwyn delio â chapasiti, rhaid inni gyflymu’r buddsoddiad mewn gweithlu ac mewn mesurau penodol fel canolfannau diagnostig a thriniaeth y gellir eu diogelu rhag pwysau brys. Heb hyn i gyd, byddwn yn parhau i droi mewn cylchoedd.”

 

DIWEDD

GALW AM ‘YMCHWILIAD ANNIBYNNOL’ GAN AS YNYS MÔN AR ÔL CODI PRYDERON NYRSYS YN Y SENEDD

Ar ôl tynnu sylw at bryderon nyrsys Ysbyty Gwynedd am amodau gwaith a thriniaeth staff, mae Rhun ap Iorwerth yn galw am weithredu gan Betsi Cadwaladr

Mae Rhun ap Iorwerth, Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn a llefarydd Plaid Cymru ar Iechyd a Gofal, wedi ysgrifennu at Brif Weithredwr a Chadeirydd Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr yn gofyn am weithredu difrifol a brys ar ôl derbyn e-bost dienw yn amlinellu pryderon am yr amodau gwaith o nyrsys yn Ysbyty Gwynedd.

Cododd Rhun ap Iorwerth ei bryderon yn gyntaf gyda’r Gweinidog Iechyd, Eluned Morgan AS yn y Senedd yr wythnos diwethaf, lle gofynnodd am sicrwydd bod y pryderon – sy’n cynnwys bwlio yn y gweithle, y pwysau i symud o feysydd arbenigol i wardiau eraill gyda’r risg o roi cleifion mewn perygl, oriau gwaith afresymol o hir, perthynas wael gyda rheolwyr sydd wedi arwain at forâl isel a llawer o staff yn gadael – yn cael eu cymryd o ddifrif.

O ganlyniad i’r cyfraniad hwnnw yn y Senedd, mae llawer mwy o nyrsys wedi bod mewn cysylltiad ag Aelod Seneddol Ynys Môn, i ddiolch iddo am godi’r mater, ac i rannu eu profiadau’n ddewr, gan adleisio pryderon a godwyd gan y chwythwr chwiban a ddaeth i gyswllt yn wreiddiol.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth, Aelod Seneddol Ynys Môn:

“Roeddwn yn drist iawn o glywed am bryderon difrifol iawn ein nyrsys. Roedd un nyrs wedi casglu tystiolaeth gan ei chydweithwyr a’i drosglwyddo i mi yn ddienw gan eu bod mor ofnus o ôl-effeithiau.

“Wedi i mi ddod â nhw i sylw’r Gweinidog Iechyd yn y Senedd, cysylltodd nyrs ar ôl nyrs gyda mi i gadarnhau a phwysleisio’r pryderon.

“Rwyf felly wedi ysgrifennu at BIPBC, yn galw arnynt i gynnal ymchwiliad annibynnol. Mae’n amlwg i mi fod diffyg ymddiriedaeth ym mhrosesau chwythu’r chwiban y Bwrdd Iechyd, a rhaid rhoi’r cyfle i’n nyrsys gael eu clywed.”

Ymhlith yr ohebiaeth a dderbyniwyd, mae nifer o nyrsys wedi cadarnhau eu bod wedi gadael eu swyddi yn Ysbyty Gwynedd neu’r proffesiwn yn gyfan gwbl, ac mae nifer wedi datgan eu bod wrthi’n ystyried cyflwyno eu rhybudd.

Dywedodd nyrs a gysylltodd i ddechrau a’r Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn i fynegi ei phryderon:

“Roeddem ni fel gweithlu eisiau codi pryder dienw am ein hamodau gwaith yn Ysbyty Gwynedd a chysylltwyd â Rhun ap Iorwerth i’r perwyl hwnnw.

“Mae ‘burnout’ ar ei uchaf erioed ar y safle ymhlith nyrsys a gweithwyr gofal iechyd eraill, ac nid yw morâl staff erioed wedi bod mor isel. Mae llawer wedi dewis gadael eu swyddi. Rydym eisoes yn gweithio oriau hir ac yna’n teimlo pwysau i gymryd mwy o oriau gwaith – yn aml yn cael ein hadleoli i feysydd lle nad ydym yn arbenigo – i helpu gyda phrinder staff. Mae’n amhosibl meddu ar safon uchel o wybodaeth nyrsio ar gyfer pob arbenigedd y gallai unigolyn fod yn ei gwmpasu o un diwrnod i’r llall.

“Mae’r sefyllfa wedi bod yn gwaethygu ers blynyddoedd a bellach wedi cyrraedd sefyllfa argyfyngus.”

Ychwanegodd Rhun ap Iorwerth AS:

“Yr hyn sy’n peri pryder mwyaf yw’r effaith y mae’r amodau gwaith presennol yn ei chael ar niferoedd a morâl staff. Mae rhai wedi dod i’r casgliad eu bod am adael eu swyddi, a bod llawer eisoes wedi gadael.

“Ar adeg pan rydyn ni’n wynebu prinder staff yn dilyn y pandemig, mae angen i ni fod yn edrych ar ffyrdd newydd o ddenu nyrsys newydd i’r proffesiwn a chynyddu lleoedd hyfforddi. Ond rhaid inni hefyd allu cadw’r staff sydd gennym eisoes, gyda’u profiad a’u gwybodaeth amhrisiadwy.”

 

DIWEDD

‘CROESAWU TRO PEDOL AR ARIANNU, YNGHYD Â SICRWYDD AR HAWLIAU GWEITHWYR A’R AMGYLCHEDD’

Bydd Rhun ap Iorwerth AS yn parhau i gyflwyno’r achos dros Gaergybi yn dilyn cyhoeddiad porthladdoedd rhydd

Wrth ymateb i ddiweddariad Llywodraeth Cymru ar eu polisi porthladdoedd rhydd yng Nghymru sydd wedi’i gyhoeddi heddiw (Dydd Iau, 12 Mai 2022), dywedodd Rhun ap Iorwerth, Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn:

“Dwi’n falch bod cytundeb wedi ei chyrraedd. Roedd cynnig gwreiddiol Llywodraeth y DU i roi llawer llai o gyllid i borthladdoedd rhydd yng Nghymru, yn gwbl annerbyniol, ac rwy’n falch o weld tro pedol ar hynny.

“Rydw i’n falch hefyd bod Llywodraeth Cymru yn mynnu – fel yr ydw i wedi ei wneud yn gyson – bod angen sicrhau tegwch i weithwyr a chyfrifoldeb amgylcheddol dan unrhyw gytundeb porthladd rhydd, ac elfen arall bwysig ydi bod Llywodraeth Cymru’n cael ei thrin yn bartner cyfartal.

“Rydw i wastad wedi galw am onestrwydd ar fanteision ac anfanteision porthladdoedd rhydd, ac fel AS Ynys Môn, mi fyddaf, wrth gwrs, yn parhau i wneud yr achos dros sicrhau bod Caergybi a’r ynys ehangach yn y safle cryfaf posib i elwa o hyn.”

DIWEDD

https://llyw.cymru/llywodraeth-cymru-llywodraeth-y-du-yn-cytuno-ynghylch-sefydlu-porthladdoedd-rhydd-yng-nghymru

Rhun ap Iorwerth AS yn galw am adnoddau ychwanegol i ddelio ag ôl-groniad DVLA

Oedi o 2 fis i brosesu ceisiadau papur am drwyddedau ac adnewyddiadau yn peri pryder

 

Mewn ymateb i nifer o ymholiadau gan etholwyr sydd â phryderon am adnewyddu eu trwydded yrru a cheisiadau, mae Rhun ap Iorwerth, Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn wedi ysgrifennu at yr Ysgrifennydd Gwladol dros Drafnidiaeth, Grant Shapps AS, yn galw am adnoddau ychwanegol ar gyfer y DVLA er mwyn clirio’r ôl-groniad sylweddol. Er yr adroddir bellach bod y broses o drawsnewid ceisiadau ar-lein wedi dychwelyd i’r arfer, mae’r DVLA yn darparu diweddariadau rheolaidd yn nodi eu bod yn parhau i brofi oedi sylweddol wrth brosesu ceisiadau papur.

 

Mae gwefan y DVLA ar hyn o bryd yn nodi eu bod ar hyn o bryd yn prosesu ceisiadau papur a dderbyniwyd ar 9 Tachwedd, a bod mesurau diogelwch Covid-19 ac effaith gweithredu diwydiannol blaenorol ar fai am faterion parhaus.

 

Mae Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn wedi galw ar Lywodraeth y DU i roi adnoddau ychwanegol ar waith yn ei chanolfan DVLA yn Abertawe i fynd i’r afael â’r ôl-groniad presennol a rhoi terfyn ar yr aflonyddwch a’r pryder i’r rhai sy’n cael eu dal yn y broses.

 

Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS:

“Mae’n destun pryder bod y DVLA mor ar ei hôl hi o ran prosesu ceisiadau papur – mae llawer o etholwyr wedi bod yn cysylltu â mi, yn poeni nad ydyn nhw eto wedi derbyn eu trwydded yrru newydd. Rhaid iddo hefyd fod yn straen enfawr ar y staff eu hunain sy’n delio â’r hyn sy’n edrych i fod yn nifer enfawr o gymwysiadau yn y system.”

“Rwyf wedi ysgrifennu at yr Adran Drafnidiaeth, yn galw ar yr Ysgrifennydd Gwladol i fuddsoddi adnoddau ychwanegol i ymateb i’r ôl-groniad hwn. Bydd llawer o’r rhai a fydd wedi gwneud cais ar bapur yn bobl ag ychydig neu ddim mynediad at wasanaethau ar-lein neu ag achosion cymhleth lle bydd ffurflenni meddygol wedi’u darparu, felly mae’n gyfnod pryderus iddynt. Mae angen sicrwydd ar fy etholwyr bod camau ar waith i adfer gwasanaethau ar ôl covid.”

Copi o’r llythyr at Rt Hon Grant Shapps – DVLA

GALW AM STRATEGAETH CANSER CYMRU-GYFAN WRTH I AMSEROEDD AROS GYRRAEDD Y NIFEROEDD UCHAF ERIOED

Plaid Cymru yn galw am ganolfannau diagnostig cynnar a diwedd ar loteri cod post

Rhaid i Lywodraeth Cymru gyhoeddi strategaeth canser i Gymru gyfan i fynd i’r afael â’r rhestrau aros cynyddol ar gyfer triniaeth a diagnosis

Gwnaed yr alwad heddiw (4 Chwefror) ar Ddiwrnod Canser y Byd.

Dywedodd llefarydd dros iechyd a gofal cymdeithasol, Rhun ap Iorwerth AS, fod angen cynllun hirdymor ar Gymru ar frys i fynd i’r afael ag ôl-groniad a phrinder staff fel rhan o “strategaeth ganser Cymru gyfan i flaenoriaethu diagnosis cynnar, cydnabod y miloedd sydd heb ddiagnosis ar hyn o bryd a sicrhau gofal digonol i’r cleifion hynny mewn cyfnodau diweddarach o ganser y bydd angen triniaethau mwy cymhleth arnynt”.

Dywedodd Mabon ap Gwynfor, Aelod o’r Senedd dros Ddwyfor Meirionnydd, sydd wedi ymgyrchu ers amser maith dros ganolfannau diagnostig ledled Cymru i sicrhau nad yw cleifion canser yn destun loteri cod post, y dylai sicrhau diagnosis cynnar ac y dylai bylchau yn y gweithlu fod yn flaenoriaeth mewn unrhyw strategaeth canser.

Mae’r mater yn agos iawn at galon Mr ap Gwynfor ar ôl i’w dad, Guto, gael diagnosis o ganser yn 2019 ac mae wedi bod yn derbyn triniaeth drwy gydol y pandemig.

Dywedodd Mr ap Gwynfor fod  gan Gymru fylchau sylweddol yn y gweithlu sy’n diagnosio ac yn trin canser hyd yn oed cyn y pandemig. Mae hyn yn gwneud strategaeth canser Cymru gyfan yn bwysicach fyth.

Bu dwy flynedd ers i Gymru gael Strategaeth Canser – mae hyn  yn rhoi Cymru’n groes i argymhellion  Sefydliad Iechyd y Byd, sy’n nodi y  dylai pob gwlad gael un yn ei lle.

Mae tua 20,000 o bobl y flwyddyn yng Nghymru yn cael diagnosis o ganser ac amcangyfrifir bod 170,000 o bobl yn byw gyda’r clefyd.

Dywedodd llefarydd dros iechyd a gofal cymdeithasol Rhun ap Iorwerth AS,

Mae effaith y pandemig ar driniaeth a diagnosis canser wedi bod yn niweidiol, ac mae’n parhau i fod yn niweidiol.

 

Rhaid i Lywodraeth Cymru gyflwyno cynllun ar frys i fynd i’r afael â’r ôl-groniad a’r prinder staff a grëwyd gan y pandemig. Dylai hyn fod yn rhan o strategaeth canser ehangach i Gymru gyfan, i flaenoriaethu diagnosis cynnar, cydnabod y miloedd sydd heb ddiagnosis ar hyn o bryd a sicrhau gofal digonol i’r cleifion hynny mewn camau diweddarach o ganser y bydd angen triniaethau mwy cymhleth arnynt.

 

Nid dyma’r amser i fod heb strategaeth canser. Mae Cymru ymhlith y canlyniadau canser gwaethaf yn Ewrop, a bydd hyn ond yn gwaethygu os na chymerir camau.

 

Yn y cyfamser, unrhyw un sydd ag unrhyw bryder, unrhyw symptom – plîs, plîs gwnewch apwyntiad gyda’ch meddyg teulu.”

 

Ychwanegodd Mabon ap Gwynfor MS,

 

Mae diagnosis cynnar yn allweddol i roi terfyn ar y gostyngiad mewn cyfraddau goroesi canser yng Nghymru.

 

Rhaid i unrhyw strategaeth canser gynnwys cynlluniau hirdymor i sicrhau diagnosis cynnar. Mae datblygu Canolfannau Diagnostig Cyflym yn ddatblygiad i’w groesawu, ond er mwyn inni fynd i’r afael â chanser mewn ffordd ystyrlon mae angen inni lenwi’r bylchau enfawr yn y gweithlu.

 

Rhaid i flaenoriaeth yn y strategaeth i drin a churo canser adlewyrchu sut y caiff y canolfannau diagnostig cyflym hyn eu staffio, a sut y sicrheir recriwtio yn gyffredinol mewn diagnosis a thriniaeth canser yn y tymor hir.

 

Nid yw canser yn poeni am ddaearyddiaeth, ond mae cleifion yn poeni. Maent yn haeddu gwasanaeth cydradd, lle bynnag y maent yn byw.

 

“Mae gan yr Alban a Lloegr Strategaethau Canser, sy’n cyd-fynd â’u Byrddau Iechyd. Mae’r strategaeth hon yn rhoi targedau clir iddynt ac yn sicrhau bod ganddynt ffocws clir. Ond nid oes gan Gymru’r strategaeth gynhwysfawr honno, yn hytrach mae gennym gymysgedd o raglenni a fframweithiau sydd wedi’u datgysylltu. Os ydym o ddifrif ynghylch mynd i’r afael â Chanser, yna mae angen strategaeth Canser arnom.”

“Diwrnod Amser i Siarad : Rhun ap Iorwerth yn rhannu canfyddiadau ymchwil Iechyd Meddwl”

Heddiw, mae Rhun ap Iorwerth AS wedi rhannu â Llywodraeth Cymru ganlyniadau arolwg iechyd meddwl a gynhaliodd yn ddiweddar ymhlith pobl ifanc. Canfuwyd bod llawer yn dal i fod yn rhy ofnus i siarad am eu problemau iechyd meddwl a mynd i geisio derbyn cymorth.
Ym mis Tachwedd a Rhagfyr 2021, gofynnodd Rhun ap Iorwerth AS i bobl ifanc rannu eu profiadau o gael mynediad at wasanaethau iechyd meddwl yng Nghymru. Roedd wedi lansio’r arolwg mewn dadl fer yn y Senedd ac yn ogystal â chael ei rannu ar ei gyfrifon cyfryngau cymdeithasol, cafodd yr arolwg ei hyrwyddo gan Aelodau a sefydliadau eraill sy’n ymwneud â phobl ifanc a/neu iechyd meddwl.
Ar ddiwrnod Amser I Siarad eleni, mae Rhun ap Iorwerth AS wedi cyhoeddi canlyniadau ymchwil yr arolwg ac wedi rhannu’r canfyddiadau â Dirprwy Weinidog Iechyd Meddwl a Llesiant Llywodraeth Cymru.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth – “Roeddwn i eisiau cael cipolwg ar brofiadau pobl ifanc a oedd yn ceisio cymorth gyda materion iechyd meddwl, ac rwy’n ddiolchgar iawn i bawb a gymerodd ran i’m helpu i wneud hynny.”

 

 

Ychwanegodd – “Roeddwn i’n drist o ddarllen profiadau rhai unigolion o wasanaethau iechyd meddwl – nad ydyn nhw’n teimlo bod ganddyn nhw ddigon o amser i drafod, nad ydyn nhw’n cael eu cymryd o ddifrif, neu eu bod yn cael eu trosglwyddo o un lle i’r llall neu’n ei gweld yn anodd dod o hyd i unrhyw ymateb o gwbl

“Teimlai’n briodol rhyddhau’r adroddiad hwn ar ‘Ddiwrnod Amser i Siarad’ gan fod ein canfyddiadau’n dangos pa mor bwysig yw hi i bobl beidio ag ofni siarad am faterion iechyd meddwl. A chyda chymaint yn dweud y bydden nhw fwyaf cyfforddus yn troi at ffrindiau neu deulu, mae’n bwysig ein bod ni i gyd â’r hyder i siarad am iechyd meddwl.”

Bydd yr adroddiad hefyd yn cael ei rannu ar dudalennau cyfryngau cymdeithasol Rhun ap Iorwerth.

NEWIDIADAU STRATEGAETH SGRINIO SERFIGOL “RHAID EI ESBONIO YN GLIR AC YN UNIONGYRCHOL”

Mae Rhun ap Iorwerth AS wedi ysgrifennu at y Gweinidog Iechyd yn gofyn iddi “dawelu ofnau” miloedd sy’n poeni yng Nghymru

 

Mae’r llefarydd dros iechyd a gofal, Rhun ap Iorwerth AS heddiw (dydd Iau 6 Ionawr 2022) wedi ysgrifennu at y Gweinidog Iechyd i ofyn iddi gysylltu â phawb yr effeithiwyd arnynt gan y cynnydd diweddar i gyfnodau sgrinio serfigol i egluro’r rhesymau y tu ôl i’r newid yn well.

 

Mae deiseb i Lywodraeth Cymru i gadw sgrinio ceg y groth i 3 blynedd (heb ei hymestyn i 5 mlynedd) wedi ei llofnodi fwy na 741,000 o weithiau, ac mae’r nifer yn parhau i godi.

 

Dywedodd y llefarydd dros iechyd a gofal, Rhun ap Iorwerth AS,

 

“Mae miloedd lawer o bobl yng Nghymru yn poeni am y newidiadau diweddar i sgrinio ceg y groth – symudiad sydd wedi peri syndod i lawer, ac a ddaeth gyda diffyg manylder rhyfeddol.

 

“Ar ôl adolygu’r dystiolaeth, ac ar ôl derbyn gwybodaeth bellach gan Cancer Research UK, rwy’n fodlon bod hwn yn newid ar sail tystiolaeth, oherwydd gwell dealltwriaeth o’r berthynas rhwng sgrinio, y brechlyn HPV a’r risg o ganser.

 

“Ond rhaid egluro hyn yn glir ac yn uniongyrchol, a dyna pam yr wyf wedi ysgrifennu at y Gweinidog Iechyd i ofyn iddi gysylltu â phawb y mae’r newidiadau hyn yn effeithio arnynt yng Nghymru – fel mater o frys – i egluro’n well y rhesymau y tu ôl i’r newid mewn sgrinio strategaeth. ”

Digwyddiad Dathlu Nyrsio yn y Senedd i ddiolch i’n nyrsys.

Bu Rhun ap Iorwerth AS yn talu teyrnged a chyfarfod â nyrsys rheng flaen fu’n gweithio’n ddiflino drwy gydol y pandemig

Mewn digwyddiad a gynhaliwyd gan y Coleg Nyrsio Brenhinol yn y Senedd yr wythnos diwethaf i ddiolch i’n nyrsys, bu Rhun ap Iorwerth AS yn cyfarfod â nyrsys o ogledd Cymru sydd wedi gweithio’n ddiflino drwy’r pandemig, dangos ymroddiad i’w cleifion ac sy’n parhau i ddarparu gofal o ansawdd uchel ddydd ar ôl dydd.

Yn dilyn y digwyddiad, dywedodd Rhun ap Iorwerth, Aelod o Senedd Ynys Môn, a llefarydd  dros Iechyd a Gofal:

“Roedd yn bleser mynychu’r digwyddiad i ddathlu a siarad â’n nyrsys gwych sydd mor ymroddgar i’w proffesiwn. Maent wedi gweithio’n ddiflino drwy gydol y pandemig ac yn parhau i ddarparu gofal o ansawdd, o ddydd i ddydd.

 “Mae ein nyrsys a’n gweithwyr gofal iechyd wedi gwneud aberth enfawr ac maent yn haeddu cyflog teg a chefnogaeth ystyrlon i wneud nyrsio’n opsiwn gyrfa deniadol i fwy o bobl. Arweiniais ddadl yn y Senedd fis diwethaf yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddangos eu gwerthfawrogiad drwy weithredu’r argymhellion hynny a pharhau i gefnogi galwadau am godiad cyflog mewn termau real.”

“Rwy’n galw ar bob dyn i addo byth i gyflawni, esgusodi neu aros yn dawel ynglŷn â thrais yn erbyn menywod a merched”

Rhun ap Iorwerth AS yn cynrychioli ei blaid mewn gwylnos yng ngolau cannwyll i nodi Diwrnod Rhuban Gwyn 2021

Heddiw (25 Tachwedd) yw Diwrnod Rhuban Gwyn – cydnabyddir ledled y byd fel y fenter fyd-eang fwyaf i ddod â thrais dynion yn erbyn menywod a merched i ben trwy alw ar ddynion i weithredu i wneud gwahaniaeth. Roedd Rhun ap Iorwerth, Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn, yn bresennol ac yn siarad mewn gwylnos yng ngolau cannwyll a gynhaliwyd ar risiau’r Senedd yn gynharach yr wythnos hon, a drefnwyd gan Ffederasiwn Cenedlaethol Sefydliadau Merched – Cymru.

Yn dilyn y digwyddiad, dywedodd Rhun ap Iorwerth AS:

“Roedd yn anrhydedd siarad fel un o lysgenhadon y Rhuban Gwyn yn y digwyddiad y tu allan i’r Senedd eto eleni ac ailadrodd addewid y Rhuban Gwyn i beidio byth â chyflawni, esgusodi nac aros yn dawel am drais dynion yn erbyn menywod.

“Ym mis Mawrth eleni, yn sgil llofruddiaeth drasig Sarah Everard daeth sgwrs gyhoeddus ynghylch merched a menywod nad oeddent yn teimlo’n ddiogel yn ein cymdeithas. Yn anffodus dangosodd ymateb rhai ein bod yn rhy aml, fel cymdeithas, yn gosod y cyfrifoldeb ar fenywod i gadw eu hunain yn ddiogel, nid ar ddynion i roi’r gorau i ymosod ar fenywod. Rhaid inni fod yn glir nad yw’r cyfrifoldeb i ddod â thrais yn erbyn menywod a merched i ben yn gorwedd gyda menywod yn newid neu’n addasu eu hymddygiad, yn cyfyngu ar eu symudiadau, neu’n cyfyngu ar eu rhyddid neu eu hwyl. Mae’r troseddwyr yn gyfrifol am beidio â chyflawni’r troseddau hyn. “