“Mae’r cydbwysedd rhwng darparu gobaith a chodi disgwyliadau ffug yn llinell denau iawn” – Rhun ap Iorwerth yn ymateb i ddiweddariad Cynllun Rheoli Coronafirws

“Mae’r cydbwysedd rhwng darparu gobaith a chodi disgwyliadau ffug yn llinell denau iawn” – Rhun ap Iorwerth yn ymateb i ddiweddariad Cynllun Rheoli Coronafirws

Wrth ymateb i’r diweddariad i Gynllun Rheoli Coronafirws Llywodraeth Cymru ddoe (dydd Gwener 19 Mawrth), dywedodd Gweinidog Iechyd Cysgodol Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth AS,

“Mae gennym ni sefyllfa yng Nghymru lle nad yw busnesau yn aml yn gwybod tan y funud olaf a ydyn nhw’n mynd i allu agor. Hyd yn oed gyda’r canllaw diwygiedig hwn, nid yw’n glir pa feini prawf y mae’n rhaid eu bodloni ar gyfer codi rhai cyfyngiadau.

“Mae’r cydbwysedd rhwng darparu gobaith a chodi disgwyliadau ffug yn llinell denau iawn, ond mae’r ansicrwydd a’r diffyg gallu hwn i gynllunio ymlaen hyd yn oed ychydig wythnosau yn gwneud hyn yn fwy heriol i’r cyhoedd ac i fusnesau.”

AS Ynys Môn yn mynnu bod gwahaniaeth rhwng cyflog gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol yn dod i ben

AS Ynys Môn yn mynnu bod gwahaniaeth rhwng cyflog gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol yn dod i ben

Mae’r AS ar gyfer Ynys Môn, Rhun ap Iorwerth wedi galw am ddiwygio cyflog, telerau ac amodau i ddod â thriniaeth gyfartal i staff iechyd a gofal cymdeithasol.

Mewn dadl y prynhawn yma (dydd Mercher 17 Mawrth) yn y Senedd, galwodd Rhun ap Iorwerth AS am i wahaniaethau ddod i ben, ac i weithwyr gofal gael isafswm gwarantedig o £10 yr awr.

O dan y trefniadau cyfredol, telir o leiaf y cyflog byw i bob gweithiwr iechyd yn y GIG. Nid yw hynny’n wir yn y sector gofal.

Byddai llywodraeth Plaid Cymru yn creu Gwasanaeth Iechyd a Gofal Cenedlaethol, gyda gofal cymdeithasol am ddim ar yr angen, gyda gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol yn cael yr un graddfeydd cyflog.

Yn nadl y Senedd heddiw, galwodd Rhun ap Iorwerth ar “Lywodraeth nesaf Cymru” i gyflwyno isafswm gwarantedig o £10 yr awr ar gyfer yr holl weithwyr gofal.

Mae Llywodraeth Lafur Cymru wedi cyflwyno gwelliant sy’n dileu’r gofyniad hwn ac yn ei le, sôn am fforwm newydd – y Fforwm Gwaith Teg Gofal Cymdeithasol – dywed ei fod yn “edrych ar sut i wella telerau ac amodau yn y sector.”

Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS,

“Mae’r cyhoedd wedi clapio dros ein gofalwyr, nawr mae’n bryd i’r llywodraeth gamu i’r adwy a rhoi gwerth i’r clapio.”

“Mae Plaid Cymru wedi gwneud ei ymrwymiad i’n gofalwyr – yn y llywodraeth, byddwn yn creu Gwasanaeth Iechyd a Gofal Cenedlaethol gwirioneddol ddi-dor, a fydd yn rhoi’r parch y maent yn ei haeddu i weithwyr gofal, gan eu rhoi ar yr un telerau ac amodau a graddfeydd cyflog â gweithwyr iechyd.

“Os yw’r pleidiau gwleidyddol eraill yng Nghymru o ddifrif ynglŷn â hyn, byddant yn cael cyfle i gefnogi cynnig Plaid Cymru yn y Senedd heddiw, ac ymrwymo i gyflawni setliad tâl a chadw diwygiedig ar gyfer staff iechyd a gofal cymdeithasol, gan gynnwys isafswm gwarantedig o £ 10 yr awr i weithwyr gofal.

“I’n gofalwyr, sydd wedi rhoi cymaint i edrych ar ein holau yn ystod yr argyfwng iechyd cyhoeddus mwyaf yn ystod ein hoes, dyma’r lleiaf y gall y llywodraeth ei wn

“Mae hon wedi bod yn argyfwng iechyd meddwl yn ogystal ag argyfwng iechyd corfforol” – Rhun ap Iorwerth AS

“Mae hon wedi bod yn argyfwng iechyd meddwl yn ogystal ag argyfwng iechyd corfforol” meddai AS Ynys Rhun ap Iorwerth, Ynys Môn

Wrth ymateb i adroddiad y pwyllgor iechyd ar yr ymchwiliad i Covid-19 a’i effaith ar iechyd meddwl a lles, dywedodd Rhun ap Iorwerth AS fod “y pandemig wedi achosi difrod ehangach na’r difrod corfforol uniongyrchol a achoswyd gan COVID-19 ei hun”

Ychwanegodd “bu effaith ar fynediad pobl i wasanaethau iechyd meddwl, weithiau oherwydd cyfyngiadau a phwysau ychwanegol ar y gwasanaeth iechyd ac, ar adegau eraill, nid oedd pobl yn siŵr ble i droi yn ystod y pandemig – nid oeddent yn gyfforddus, efallai , siarad â phobl ar y llwyfannau digidol newydd hyn am bethau a allai fod yn peri pryder iddynt. ”

Ychwanegodd Gweinidog Cysgodol Iechyd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth AS – “Fe wnaethon ni drafod yn ystod yr ymchwiliad hwn nad oes angen i ni or-feddyginiaethu pethau ar bob achlysur, bod angen i ni ystyried ein hymatebion naturiol, emosiynol – profedigaeth, tristwch, pryder am y sefyllfa bresennol, ac ati – ac mae angen i ni feddwl am ffyrdd eraill o edrych ar lesiant pobl. Rwyf wedi bod yn gwthio’r Llywodraeth i wneud popeth posibl i ganiatáu ymarfer corff yn yr awyr agored ac i sicrhau bod pobl yn gallu mynd allan yn yr awyr agored. Mae’r rhain yn ddulliau meddal ond yr un mor bwysig.

Rhun ap Iorwerth yn croesawu cyllid ar gyfer potensial Hydrogen yn Ynys Môn

Mae Rhun ap Iorwerth, Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn, wedi croesawu’r cyhoeddiad bod £4.8 miliwn wedi ei glustnodi i’r Hwb Hydrogen yng Nghaergybi yng nghyllideb Llywodraeth y DU yr wythnos yma.

Dywedodd Mr ap Iorwerth:

“Rwy’n falch iawn o glywed bod arian ychwanegol wedi’i ddarparu ar gyfer y prosiect hwn. Mae hyn yn newyddion gwych i Ynys Môn. Bron yn union flwyddyn ar ôl imi arwain dadl yn y Senedd, yn nodi fy ngweledigaeth o wir botensial ynni Hydrogen, gwelwn y manteision hynny’n cael eu gwireddu ar Ynys Môn.

“Roedd Llywodraeth Cymru o blaid y cynnig hwnnw a gyflwynwyd gennyf y llynedd, ac wedi hynny rhoddodd gefnogaeth a chyllid i ddatblygu prosiect Caergybi.

“Rwy’n falch iawn o weld y symudiad sylweddol hwn ymlaen ar ôl cefnogi ac annog y prosiect hwn o’r cychwyn cyntaf. Diolch i waith yr arloeswr ynni hydrogen Guto Owen a thîm Menter Môn am wneud i hyn ddigwydd.

“Mae’n dda gweld arloesedd ynni ar waith, ac rydym ni ym Mhlaid Cymru wedi ymrwymo i sefydlu pencadlys cwmni ynni cenedlaethol newydd, Ynni Cymru, yma ar yr ynys, gan roi rôl allweddol i Ynys Môn wrth gyflwyno ynni gwyrdd ledled Cymru am flynyddoedd i ddod. Mae’r prosiect hydrogen hwn yng Nghaergybi yn ymwneud â chynnig swyddi gwyrddach a thymor hwy am genedlaethau i ddod.”

Diwedd

YMGYNGHORIAD YSGOL: ‘GADEWCH I’R GYMUNED GAEL EI CHLYWED’

YMGYNGHORIAD YSGOL: ‘GADEWCH I’R GYMUNED GAEL EI CHLYWED’

Ymgyrchwyr Talwrn yn dweud na ddylai ymgynghoriad i gau ddigwydd yn ystod pandemig 

Yn ystod cyfnod lle mae popeth yn cael ei gynnal yn rhithwir, mae ymgyrchwyr sy’n brwydro i achub Ysgol Talwrn rhag cau yn teimlo nad yw eu lleisiau’n cael eu clywed oherwydd cyfyngiadau pandemig.

Mewn cyfarfod rhithwir a gynhaliwyd gan Rhun ap Iorwerth, Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn, mynegodd ymgyrchwyr bryderon difrifol bod y cyfyngiadau sydd ar waith oherwydd Covid-19 wedi effeithio’u gallu i wrthwynebu cynlluniau Cyngor Sir Ynys Môn yn effeithiol. Maent wedi galw ar yr awdurdod lleol i ohirio’r broses ymgynghori hyd nes y gallant wrthwynebu’r cynigion yn llawn ac yn deg. Byddai’r cynlluniau’n gweld Ysgol Talwrn yn cau, gyda disgyblion yn cael eu trosglwyddo i Ysgol y Graig yn Llangefni, a fyddai’n cael eu hehangu i dderbyn disgyblion ychwanegol.

Yr wythnos diwethaf, daeth cyfnod ymgynghori statudol y Cyngor i ben, ond mae ymgyrchwyr yn honni nad yw’r system wedi bod yn ddigon agored, a bod cynlluniau’n cael eu gwthio drwodd ar adeg lle mae plant yn cael eu haddysgu o gartref a phan na all grwpiau gyfarfod wyneb yn wyneb i godi eu pryderon yn llawn.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS:

“Ar adeg lle rydym yn gyfyngedig iawn yn yr hyn y gellir ei wneud i wrthwynebu’r bwriad i gau Ysgol Talwrn, mae ymgyrchwyr wedi cysylltu â mi am eu bod eisiau cyfle teg i leisio eu barn.”

Mae Mr ap Iorwerth wedi ysgrifennu at y Cyngor o’r blaen i ofyn iddyn nhw oedi’r cynlluniau nes fyddwn ochr arall y pandemig, ond dywedwyd wrtho na ellir gohirio’r broses am byth.

Ychwanegodd: “Er fy mod yn deall bod yn rhaid i’r Cyngor ddelio â materion ar wahân i Covid-19, mae yma gymuned sydd ddim yn gallu cymryd rhan lawn yn y broses ymgynghori – ni allant gyfarfod wyneb yn wyneb, maen nhw’n dweud wrthyf fod cyfyngiadau covid, ynghyd â chysylltiad rhyngrwyd gwael yn yr ardal, wedi effeithuio ar eu gallu i gyfarfod yn rhithwir, ac o ganlyniad maen nhw’n teimlo fel cymuned “ar miwt”.”

Dyma’r diweddaraf mewn cyfres o ymgynghoriadau ar ddyfodol Ysgol Talwrn, gyda’r Cyngor eisoes wedi gohirio’r broses bresennol ers Mawrth 2020 o ganlyniad i’r pandemig.

Dywedodd Rachael Jones, gwarchodwraig plant o Dalwrn ei bod yn credu y dylai’r ysgol gael dyfodol disglair:

“Mae’r ysgol wedi cael ei rhestru’n ‘Wyrdd’ yn ddiweddar, mae’r Cylch yn brysur ac mae fy musnes bach yn brysur o ganlyniad. Rwy’n poeni am yr effaith byddai cau’r ysgol yn ei gael ar fy musnes, ond rwy’n wirioneddol bryderus am yr effaith y byddai’n ei gael ar ein cymuned. Rwy’n gwybod nad yw rhai rhieni’n cofrestru eu plant yn yr ysgol oherwydd y bygythiad o gau.”

Ychwanegodd Rhun ap Iorwerth:

“Mae ymgynghoriadau niferus yn sicr o adael creithiau ar gymuned, ac mae’r ffaith bod cyfleoedd i leisio barn y gymuned mor gyfyngedig ar hyn o bryd yn ychwanegu at y teimladau o anhegwch. Byddaf yn parhau i alw ar y Cyngor i ystyried pob opsiwn sydd ar gael iddynt, a byddaf yn ysgrifennu atynt eto yn dilyn y cyfarfod hwn i fynegi dyfnder y teimlad.”

Ambiwlans Awyr Cymru yn nodi 20 mlynedd o wasanaeth.

Ambiwlans Awyr Cymru yn nodi 20 mlynedd o wasanaeth.

Rhun ap Iorwerth AS yn dathlu dydd Gŵyl Dewi drwy ddiolch am 20 mlynedd o wasanaeth gan yr Ambiwlans Awyr.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth: “Mae’r dydd Gŵyl Dewi hwn yn un hanesyddol iawn i wasanaeth Ambiwlans Awyr Cymru, wrth iddynt gyrraedd carreg filltir arbennig iawn. Mae’r gwasanaeth hanfodol hwn wedi achub cymaint o fywydau dros y blynyddoedd, ac mae’n wasanaeth sy’n golygu lot fawr i lawer.”

Mae Siop Sglodion y Wygyr, Cemaes yn un o’r busnesau sydd wedi bod yn casglu arian i’r elusen, ers blynyddoedd ac maent yn annog unrhyw un i gyfrannu i ddangos eu gwerthfawrogiad i waith caled yr elusen yn ystod yr amser anodd sydd ohoni.

ychwanegodd Rhun ap Iorwerth “Rwyf yn hynod falch o’r holl waith y mae’r Ambiwlans Awyr yn ei wneud, mae ein diolch yn fawr iddynt, yn enwedig dros gyfnod heriol y pandemig. Os allwch gyfrannu unrhyw beth tuag at yr elusen, byddant yn ddiolchgar iawn”

Galwad dro ar ôl tro i godi taliad hunan-ynysu i £800

Galwad dro ar ôl tro i godi taliad hunan-ynysu i £800

Wrth ymateb i newyddion bod hunan-ynysu yn costio cannoedd o bunnoedd mewn incwm coll i bobl nad ydyn nhw’n gymwys i gael cymorth ariannol, dywedodd Gweinidog Cysgodol Cyllid ac Iechyd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth AS,

“Mae hunan-ynysu yn parhau i fod yn rhan hanfodol o atal lledaeniad coronafirws, ac mae ofn anhawster ariannol yn un o’r rhwystrau i hunan-ynysu effeithiol. Os nad yw cefnogaeth yn ddigonol, ac nad yw’n cyrraedd y bobl iawn, mae ein hymdrechion i fynd i’r afael â’r pandemig yn dioddef.

“Bydd codi’r taliad hunan-ynysu incwm isel i £800 yn helpu mwy o bobl i aros gartref ar yr adeg y mae angen iddynt ei hynysu fwyaf. Bydd hwn yn gam pwysig wrth helpu i atal y firws rhag gafael eto unwaith y byddwn yn llacio’r cyfyngiadau. ”

“Gyda thryloywder y daw ymddiriedaeth” – ailadrodd galwadau am i ffigurau cyflenwi brechlyn gael eu gwneud yn gyhoeddus

“Gyda thryloywder y daw ymddiriedaeth” – Rhun ap Iorwerth yn ailadrodd galwadau am i ffigurau cyflenwi brechlyn gael eu gwneud yn gyhoeddus

Wrth ymateb i gwestiynau a godwyd ynghylch cyflenwi brechlynnau i Gymru, dywedodd Rhun ap Iorwerth AS,

“Mae tryloywder yn allweddol wrth gynnal ymddiriedaeth y cyhoedd. Mae pawb sy’n ymwneud â rhoi’r brechlyn wedi gwneud gwaith gwych yn brechu 20% o boblogaeth Cymru, ond mae angen i ni weld llif y brechlynnau i bedair gwlad y DU, er mwyn bod yn hyderus ein bod yn cael ein cyfran deg.

“Rwyf wedi gofyn dro ar ôl tro am y data ar faint o bob brechiad sy’n cael ei ddosbarthu i bob gwlad, yn ysbryd tryloywder. Mae’r Gweinidog Iechyd wedi nodi ei fod yn cytuno, felly’r cwestiwn yw – pryd fydd y data hwn ar gael i’r cyhoedd, fel y gall pob un ohonom fod yn hyderus bod y dosbarthiad mor agored a theg â phosibl? ”

CANOLFAN FRECHU YN ‘NEWYDDION DA’ I GAERGYBI

Rhun ap Iorwerth AS yn croesawu datblygiad brechu Caergybi.

Ar ôl galw dros yr wythnosau diwethaf i sefydlu mannau brechu torfol yng Nghaergybi, mae’r AS dros Ynys Môn wedi croesawu’r newyddion y bydd canolfan frechu leol yn agor yn Ysbyty Penrhos Stanley yn y dyddiau nesaf i frechu 2,000 o bobl yn y pedwar grŵp blaenoriaeth uchaf erbyn canol mis Chwefror.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS: “Heb unrhyw ganolfan frechu dorfol wedi’i chlustnodi ar gyfer tref fwyaf Ynys Môn, gofynnais i’r bwrdd iechyd ystyried yr heriau sy’n wynebu gofal sylfaenol yn y dref dros y misoedd diwethaf. Roeddwn yn falch bod y Bwrdd wedi ymateb yn gadarnhaol i’r achos a gyflwynais. Rwy’n falch bod hwn yn cael ei sefydlu fel ymdrech gychwynnol i ddod â brechu torfol i gymuned Caergybi, edrychaf ymlaen at weld hwn yn cael ei ddatblygu’n gyfleuster brechu rheolaidd. Mae hyn yn newyddion da i’r boblogaeth leol. ”