Colofn Rhun ar gyfer yr Holyhead and Anglesey Mail 18.07.18

Roeddwn yn falch o gael fy newis yn y balot yn ddiweddar i gyflwyno dadl fer i’r Cynulliad ar bwnc o’m dewis.

Ar ôl cael cywed am (a chel gweld drosof fy hun yn ystod ymweliad diweddar) y gwaith rhagorol sy’n cael ei wneud gan adran gwyddorau eigion Prifysgol Bangor ym Mhorthaethwy a bod yn ymwybodol o botensial Ynys Môn o ran ynni morol yn ogystal ag ymchwil, penderfynais ddefnyddio fy amser yn siambr y Cynulliad i drafod dyfodol y llong ymchwil Prince Madog.

Rwy’n siŵr y bydd y Prince Madog yn olygfa gyfarwydd i lawer ohonoch sydd wedi ei weld ynghlwm wrth y pier ym Mhorthaethwy. Dyma’r llong fwyaf i’w gweld yn rheolaidd ar y Fenai ac mae pawb sy’n falch ohoni yn gwybod ei bod yn symbol o ragoriaeth yr Ysgol Gwyddorau Eigion ym Mangor.

Roedd fy nadl nid yn unig yn dathlu y rôl honno, ond hefyd yn pwyso ar Lywodraeth Cymru bwysigrwydd y Prince Madog rwan a’i botensial cenedlaethol am flynyddoedd i ddod, gan wneud yr achos iddo gael ei wneud yn Long Ymchwil Morol Cenedlaethol i Gymru. Mae gan Iwerddon ddau yn barod!

Mae ardal morol Cymru yn cynnwys adnoddau naturiol gwerthfawr ac amrywiol a all ddarparu cyfleoedd economaidd a chymdeithasol sylweddol, ac sy’n cyfrannu at les y genedl a chenedlaethau’r dyfodol. Ond, mewn gwirionedd, gwyddom bron ddim am yr adnoddau hynny. Mae’n syfrdanol gyn lleied o wely’r môr sydd wedi’i fapio, o ystyried y mapio manwl ar y tir.

Mae mapio o’r fath yn flaenoriaeth ar lefel yr UE ac wedi bod ers peth amser, ond ni fu unrhyw gynllun cydlynol ar gyfer y DU – dim cynllun i Gymru. Mae’r broses o gasglu data wedi bod yn ad hoc. Nid yw wedi’i gydlynu’n iawn, a rhaid i hynny newid. Wrth gwrs, mae gennym yr adnodd y mae angen inni wneud y gwaith hwnnw: y Prince Madog. Gadewch i ni fod yn arloesol a gwneud iddo ddigwydd.

Mae disgyblion Ysgol David Hughes yn sicr yn gwybod beth yw arloesi! Cefais amser gwych yn siarad am fusnes ac entrepreneuriaeth yn Ffair Arloesi Ysgol David Hughes yr wythnos diwethaf. Roedd y ffair yn llawn syniadau gwych a grŵp gwych o fyfyrwyr. Dechreuwyd Dillad Arfordir yn y ffair y llynedd, ac maent wedi mynd o nerth i nerth, a newydd lansio cynnyrch newydd. Mae angen inni gefnogi a hyrwyddo’r entrepreneuriaid ifanc hyn. E wch amdani gyda’ch cynlluniau! – Dymunaf y gorau i chi gyd.

Galwad Plaid Cymru i ymestyn brechlyn HPV i fechgyn yn cael ei gefnogi gan gyngor y Pwyllgor Brechlynnau

Plaid Cymru yn croesawu datganiad gan JCVI ac yn annog ymateb ar unwaith gan Lywodraeth Cymru

Wrth ymateb i ddatganiad y JCVI a ryddhawyd heddiw ar argymell ymestyn y rhaglen brechlyn HPV i fechgyn ifanc yn unol â’r rhaglen gyfredol ar gyfer merched, dywedodd Ysgrifennydd Cabinet Cysgodol Plaid Cymru dros Iechyd, Rhun ap Iorwerth AC,

“Roeddwn yn falch o allu cyflwyno dadl i’r Cynulliad fis diwethaf ar ehangu’r defnydd o frechlyn firws y papilloma dynol i fechgyn ifanc, oherwydd tystiolaeth glir o effeithiolrwydd y brechlyn hon wrth atal canserau difrifol, gan gynnwys canser y pen a gwddf. Yn y ddadl honno, dywedodd Llywodraeth Cymru ei bod yn aros am gyngor gan y Cydbwyllgor ar Frechu a Imiwneiddio ynghylch p’un ai i ymestyn y rhaglen frechu HPV i fechgyn ifanc.

“Nawr mae’r cyngor yna gennym ni – i argymell ymestyn y rhaglen brechlyn HPV i fechgyn ifanc yn unol â’r rhaglen bresennol ar gyfer merched, felly pam aros? Does gan Lywodraeth Cymru ddim rheswm i ohirio’r penderfyniad mwyach. Mae rhannau eraill o’r Deyrnas Unedig eisoes wedi gwneud y penderfyniad – am beth mae Llywodraeth Cymru yn aros?

“Mewn ymateb i’r cyhoeddiad, rwyf wedi ysgrifennu at Ysgrifennydd y Cabinet i ofyn am ymateb ar frys gan y llywodraeth i fwrw ymlaen.”

Fideo: Diogelu dyfodol y Prince Madog: Yr achos dros gael llong ymchwil forwrol genedlaethol i Gymru

Fy Nadl Fer yn y Senedd yr wythnos hon: Diogelu dyfodol y Prince Madog: Yr achos dros gael llong ymchwil forwrol genedlaethol i Gymru

Mae ardal forol Cymru’n cynnwys adnoddau naturiol gwerthfawr ac amrywiol a all gynnig cyfleoedd economaidd a chymdeithasol sylweddol ac sy’n cyfrannu at les y genedl a lles cenedlaethau’r dyfodol. Ond, mewn difrif, dydym ni’n gwybod fawr ddim manylion am yr adnoddau yna. Mae’n rhyfeddol cyn lleied o’n gwely môr ni sydd wedi cael ei fapio o ystyried manylder mapio’r tir. Ac mae mapio o’r math yma’n flaenoriaeth ar lefel Undeb Ewropeaidd ers tro, ond nid oes yna gynllun wedi’i gydlynu ar gyfer y Deyrnas Unedig—dim cynllun ar gyfer Cymru. Mae’r broses o gasglu data wedi bod yn ad hoc. Nid ydy o wedi cael ei gydlynu’n iawn, ac mae’n rhaid i hynny newid. Ac, wrth gwrs, mae gennym ni’r adnodd sydd ei angen i wneud y gwaith: y Prince Madog.

Rhun yn defnyddio datganiad Cynulliad i ddymuno penblwydd hapus i ganolfan yng Nghaergybi sydd wedi rhoi Môn ar fap chwaraeon y byd

Defnyddiodd Rhun ddatganiad 90 eiliad yn y Cynulliad Cenedlaethol yr wythnos hon i ganmol gwaith Canolfan Codi Pwysau a Ffitrwydd Caergybi ac Ynys Môn.

Roedd Rhun wedi mynychu dathliadau’r Ganolfan yn 50 oed yng Ngwesty Bae Trearddur dros y penwythnos, a oedd hefyd yn gyfle i ddathlu llwyddiant y codwyr pwysau Gareth Evans, Hannah Powell ac erill, yn ogystal a thalu teyrnged i sefydlwr y Ganolfan a’r enillydd medal Cymanwlad, Bob Wrench.

Yr wythnos hon, gwnaeth Rhun ddatganiad yn y Senedd yn canmol gwaith y Ganolfan yn eu cymuned leol yn ogystal ag ar y llwyfan byd-eang. Dywedodd:

“Diolch am y cyfle i ddymuno pen-blwydd hapus i sefydliad sy’n gwneud cyfraniad enfawr at iechyd a ffitrwydd Ynys Môn, ac sydd hefyd, yn digwydd bod, yn ganolfan rhagoriaeth chwaraeon o safon fyd-eang.

“Un o uchafbwyntiau Gemau’r Gymanwlad eleni oedd perfformiad y codwr pwysau Gareth Evans a enillodd y fedal aur. Roedd ei gamp wrth godi pwysau yn aruthrol, ond yr un mor drawiadol oedd yr angerdd a ddangosodd wrth redeg at ei hyfforddwr, Ray Williams, i ddathlu. Roedd Ray ei hun wedi sylweddoli breuddwyd fel hyfforddwr, ond cyn hyfforddi, roedd ef ei hun wedi ennill aur i Gymru yng Ngemau 1986 yng Nghaeredin. Cyflwynwyd Ray i godi pwysau gan Bob Wrench, enillydd efydd yng Ngemau Christchurch yn 1974, a Bob oedd â’r weledigaeth o sefydlu Canolfan Godi Pwysau a Ffitrwydd Caergybi ac Ynys Môn 50 mlynedd yn ôl.

“Yn athro chwaraeon ysgol uwchradd, nid yn unig oedd o’n dalentog iawn wrth godi pwysau, ond hefyd gallai weld beth all codi pwysau ei gynnig i bobl ifanc yr ardal, na fyddai efallai wedi cael cyfleoedd tebyg fel arall. Roedd Ray a Gareth ymysg y miloedd i gael budd. I roi syniad i chi o lwyddiant HAWFC, mae Ray ei hun wedi hyfforddi codwyr pwysau i 97 o fedalau aur ieuenctid ac uwch ar lefelau Cymreig a rhyngwladol. Ond mae agwedd gymunedol y clwb yn un sydd yr un mor bwysig. Mae hwn yn ganolfan gyda’i drysau ar agor i BAWB.

“Felly, Pen-blwydd Hapus a hir oes i’r sefydliad yma sydd wedi gwneud cymaint i’w gymuned a, thrwy ragoriaeth, wedi gwneud cymaint i helpu rhoi Caergybi a Môn ar fap chwaraeon y byd.”

Fideo: Rhowch flaenoriaeth i ardaloedd heb fand eang, medd AC Môn

Bu Aelod Cynulliad Ynys Môn, Rhun ap Iorwerth, ddoe yn cwestiynau Lywodraeth Cymru am gynllun olynol Cyflymu Cymru ar ran cymunedau ar Ynys Môn sy’n dal i aros am gysylltiad band eang cyflym.

Ym mis Ebrill eleni, gwnaeth AC Ynys Môn gais i etholwyr ar facebook ac yn y papurau lleol i roi gwybod iddo am eu profiad o fand eang, ac yn benodol lle mae problemau’n dal i fodoli ar ôl i’r cynllun Cyflymu Cymru ddod i ben.

Roedd yr ymateb a gafodd yn dangos er mai’r broblem mewn rhai ardaloedd oedd fod pobl yn gallu cael mynediad at fand eang cyflym ond nad oeddent yn ymwybodol o hynny, mewn ardaloedd eraill, mae problemau band eang yn dal i fodoli gyda rhywfaint o waith wedi’i wneud, ond gyda rhai eiddo wedi colli allan o drwch blewyn.

Felly, defnyddiodd Rhun sesiwn gwestiynau yn y Cynulliad i Ysgrifennydd perthnasol y Cabinet i ofyn iddi sicrhau y byddai’r ardaloedd hyn yn cael blaenoriaeth o dan y cynllun olynol i Cyflymu Cymru.

Wrth siarad yn y Senedd, dywedodd Mr ap Iorwerth:

“Rydw i wedi cysylltu â chi fel Gweinidog yn y gorffennol yn adrodd am broblemau efo band llydan yn Ynys Môn. Mi wnes i apêl yn ôl ym mis Ebrill am y wybodaeth ddiweddaraf.  Mae’n amlwg bod yna nifer o ardaloedd sydd wedi colli allan o drwch blewyn, o bosibl, ar y rhaglen Cyflymu Cymru—mae ardaloedd Llanddona, Llansadwrn, Brynsiencyn, Cefniwrch a Rhyd-wyn yn rhai sydd wedi amlygu’u hunain.

“Yn yr ardaloedd hynny, mi oedd gwaith wedi dechrau ar baratoi ar gyfer cysylltiad. Yn amlwg, mi oedd yna siom fawr o weld y rhaglen yn dod i ben heb i’r gwaith gael ei gwblhau. A ydych chi mewn sefyllfa i allu rhoi sicrwydd i’r etholwyr yma y byddan nhw’n flaenoriaeth—hynny yw, y bydd cwblhau gwaith a oedd wedi’i ddechrau yn flaenoriaeth o dan y rhaglen newydd, pan ddaw honno?”

Yn ei hymateb, cadarnhaodd Ysgrifennydd y Cabinet fod hynny’n fater o drafod rhwng Llywodraeth Cymru a BT, ond eu bod nhw dal yng nghanol y broses gaffael ar hyn o bryd ar gyfer y rhaglen newydd.

AC am sbarduno chwyldro CT yng Nghymru

Wrth gyflwyno ei gynnig am Fil Cynllunio Gwefru Cerbydau Trydan yn y Cynulliad Cenedlaethol yr wythnos hon, mae Aelod Cynulliad Ynys Môn Rhun ap Iorwerth yn parhau i arwain yr ymgyrch am well seilwaith CT wrth iddo annog Llywodraeth Cymru i fuddsoddi mewn mwy o bwyntiau gwefru ledled Cymru.

Mae AC Plaid Cymru yn cynnig deddfwriaeth yn Siambr y Cynulliad ddydd Mercher fyddai’n cyflwyno canllawiau cynllunio ar gyfer datblygiadau newydd, er mwyn sicrhau bod yn rhaid i bob adeilad newydd gynnwys pwyntiau gwefru cerbydau trydan, fyddai’n ei gwneud yn haws i bobl ddefnyddio CT, ac yn lleihau allyriadau carbon Cymru.

Mae Rhun ap Iorwerth AC wedi lleisio ei bryder dro ar ôl tro dros y misoedd diwethaf ynghylch diffyg arloesedd ac ymrwymiad Llywodraeth Cymru o ran datblygu seilwaith sylweddol o bwyntiau gwefru CT yng Nghymru, gan alw adroddiad diweddar, oedd yn datgelu mai dim ond 31 o bwyntiau gwefru sy’n cael eu cyllido’n gyhoeddus sydd yng Nghymru gyfan, yn adlewyrchiad ‘cywilyddus’ at ymdrechion Llafur Cymru ar CT.

Wrth amlinellu ei weledigaeth a’r rhesymeg y tu ôl i’r bil arfaethedig, dywedodd Rhun ap Iorwerth AC,

“Byddai’r Bil hwn, o’i basio, yn rhoi cyfle i Gymru o’r diwedd ddechrau cystadlu o ran seilwaith i gerbydau trydan. Ar hyn o bryd, rydym mor bell ar ôl gweddill y DG, a hynny oherwydd diffyg ymrwymiad Llywodraeth Cymru i weld bod y dechnoleg yn cael ei mabwysiadau yn gyflymach.

“Mae Llywodraeth yr Alban wedi dangos ymrwymiad sylweddol at CT, ac y mae Cyngor Dinas Dundee, er enghraifft, yn caniatáu i berchenogion CT ddefnyddio eu meysydd parcio a’u pwyntiau gwefru am ddim, ac y mae ganddynt fwy o gerbydau trydan yn fflyd eu cyngor nac unrhyw gyngor arall yn y DG.

“Does dim rheswm pa na all Cymru ddangos yr un uchelgais, petai’r Llywodraeth ond yn ymrwymo i fuddsoddi yn y dechnoleg wych hon. Rwyf wedi gweld drosof fy hun gymaint o awydd sydd ledled Cymru am CT, a’r unig beth sy’n dal y cyhoedd yn ôl rhag tanio’r chwyldro a buddsoddi mewn CT yw’r diffyg rhwydwaith gwefru sylweddol.

“Llwyddodd Plaid Cymru i gael £2m i’w fuddsoddi mewn pwyntiau gwefru yn y fargen ddiweddaraf ar y gyllideb, sy’n dangos ymrwymiad ein plaid i ddatblygu seilwaith CT , a phetai fy nghynnig i am ddeddfwriaeth yn cael ei basio, byddai’n gwneud iawn am yr amser a gollwyd gan Lywodraeth Cymru ac yn galluogi Cymru i arwain y maes mewn technoleg CT yn y dyfodol.”

Ystadegau pwyntiau gwefru cerbydau trydan yn adlewyrchu’n ddrwg ar Lywodraeth Cymru, medd AC

Mae ffigyrau a gyhoeddwyd yn ddiweddar s’yn dangos nifer y pwyntiau gwefru ar gyfer cerbydau trydan sydd ar gael ledled y Deyrnas Unedig yn dangos pa mor bell y tu ôl i weddill y DG mae Gymru o ran y chwyldro EV, medd Aelod Cynulliad Plaid Cymru ar gyfer Ynys Môn Rhun ap Iorwerth.

Mae ymchwil a gynhaliwyd gan HSBC ynglyn ag argaeledd pwyntiau gwefru yn dangos mai Cymru sydd gyda’r seilwaith wanaf o bell ffordd i wefru cerbydau trydan, gyda dim ond 31 o bwyntiau gwefru a ariennir yn gyhoeddus ar gael yng Nghymru, o’i gymharu â 743 yn yr Alban, 185 yng Ngogledd Iwerddon a 2,862 yn Lloegr.

Mae ffigyrau y pen yn amlygu pa mor wael mae Cymru’n perfformio, gyda’r Alban hefo un pwynt gwefru am bob 7,127 o bobl, Gogledd Iwerddon ychydig yn uwch gydag un ar gyfer pob 9,789 o bobl, gyda chyfran Cymru’n wirioneddol syfrdanol ar un pwynt gwefru ar gyfer pob 98,806 o bobl.

Mae AC Ynys Môn, Rhun ap Iorwerth, wedi bod ygwneud ei gefnogaeth yn glir am annog chwyldro cerbydau trydan, gan godi cwestiynau yn y Cynulliad Cenedlaethol yn galw am fwy o fuddsoddiad mewn seilwaith cerbydau trydn, ac ymgyrchu am i Lywodraeth Cymru i weithredu mewn modd sy’n dangos eu bod nhw am gymryd y dechnoleg newydd hon o ddifrif.

Galwodd Mr ap Iorwerth fuddsoddiad Llywodraeth Lafur Cymru mewn seilwaith cerbydau trydan fel un ‘cywilyddus’ yn dilyn rhyddhau’r ffigurau hyn.

“Dwi wedi bod yn galw am amser maith i Lywodraeth Cymru gymryd y mater hwn o ddifrif, ond mae’r ffigurau hyn yn profi bod Cymru’n bell, bell y tu ôl i weddill y DU ar bwyntiau gwefru a ariennir yn gyhoeddus. Yn hytrach na cheisio arwain hyn – rhywbeth y gallai’r wlad hon ei wneud – prin yw Cymru yn y gêm hyd yn oed, ac mae’n adlewyrchu’n warthus ar Lywodraeth Lafur Cymru.

“Mae Llywodraeth Lafur Cymru yn syml yn ceisio rheoli’r wlad, ceisio cynnal popeth ar ei lefel bresennol – ac mae’n ei chael hi’n anodd i wneud hynny, digwydd bod – yn hytrach na cheisio symud Cymru yn ei blaaen a rhoi ein gwlad mewn sefyllfa lle y gallwn arwain, neu hyd yn oed gystadlu â gwledydd eraill o ran arloesi.

“Mae un pwynt gwefru a ariennir yn gyhoeddus am fwy neu lai bob 100,000 o bobl yng Nghymru yn ofnadwy, ac mae hwn yn sefyllfa sydd angen ei newid yn gyflym cyn i Gymru gael ei adael ar ôleto, diolch i’r llywodraeth Lafur hon. Llwyddodd Plaid Cymru i sicrhau £2m tuag at seilwaith gwefru cerbydau trydan yn y trafodaethau diweddaraf ar y gyllideb, ond mae’n amlwg mai cam fach ianw ymlaen oedd hyn o’i gymharu â’r hyn sydd ei angen. ‘

Gallwch ddod o hyd i’r rhestr lawn o ystadegau trwy ddilyn y ddolen yma.

AC yn gofyn am gefnogaeth i Marina Caergybi ac i ddysgu gael eu gwersi ar ôl yr ymateb i storm Emma

Gofynnodd Aelod Cynulliad Ynys Môn Rhun ap Iorwerth heddiw i Lywodraeth Cymru am ddiweddariad ar y gwaith clirio ar ôl storm Emma ym mhorthladd Caergybi.

Fodd bynnag, roedd yn siomedig gyda’r ymateb, yn enwedig o ystyried effaith amgylcheddol ac economaidd y difrod, a’r ffaith fod pryderon yn dal i gael eu lleisio gan bobl leol am yr ymdrechion clirio.

Yn ei gwestiwn i’r Ysgrifennydd Cabinet dros Ynni, Cynllunio a Materion Gwledig yn y Cynulliad heddiw, gofynnodd Rhun ap Iorwerth:

“Wrth edrych yn ôl, dwi’n meddwl fod rhai cwestiynau difrifol ynghylch cyflymder yr ymateb i’r hyn a ddigwyddodd yng Nghaergybi. Rwy’n credu ei bod yn eithaf clir ei fod o wedi bod, ac yn parhau i fod, yn fater amgylcheddol difrifol. Felly, efallai y gallech chi ein diweddaru a gollwyd cyfle i ymyrryd yn gynnar, i ddelio ag effeithiau amgylcheddol yr hyn a ddigwyddodd. A pha wersi a ddysgwyd, o ran sicrhau, os oes anghytundeb ynghylch pwy ddylai gymryd drosodd, y gall Llywodraeth Cymru neu’ch cyrff perthnasol ymyrryd?

“Yn ail, wrth edrych ymlaen, gan fod hynny’n hanfodol nawr, mae arnom angen sicrwydd ar yr hyn sy’n digwydd. Rwyf wedi clywed adroddiadau y bore yma o bobl yn dychwelyd o’r môr i Gaergybi am y tro cyntaf ers y digwyddiad, a chael eu synnu gyda’r hyn sydd ddim wedi cael ei wneud hyd yma. Mae angen sicrwydd arnom ynglyn ag ailadeiladu’r marina, ar help i unigolion a busnesau yr effeithiwyd arnynt, ac wrth gwrs ar yr angen i gamu ymlaen yn nhermau y gwaith clirio amgylcheddol, oherwydd mae llawer i’w wneud eto.”

Ar ôl y sesiwn gwestiynau, ychwanegodd:

“Roedd hwn yn ymateb siomedig arall gan Ysgrifennydd y Cabinet am ymateb Llywodraeth Cymru a’i asiantaethau i ddinistr storm Emma yng Nghaergybi. Mae pobl sy’n gweithio yn y marina, pobl sydd wedi colli cychod, a phobl sydd wedi bod ar draethau gogledd-orllewin Ynys Môn eu hunain i glirio polystyren oherwydd eu pryder am yr effaith amgylcheddol yn dweud wrthyf nad oedd yr ymateb yn ddigon cyflym, bod yna ddryswch dros pwy ddylai fod yn gwneud beth a bod y broblem yn dal i fodoli heddiw.

“Rwy’n gwerthfawrogi ystyriaeth yr Ysgrifennydd Cabinet ynghylch cefnogaeth ariannol bosibl ar gyfer atgyweirio isadeiledd cyhoeddus, a glanhau difrod amgylcheddol, ond yr oeddwn yn gobeithio cael mwy o arweiniad gan y Llywodraeth ar hyn, yn enwedig o ystyried yr effaith ar yr amgylchedd ac ar yr economi leol yn Ynys Môn.”

Rhun ap Iorwerth yn cefnogi Awr Ddaear WWF 2018

Mae AC Ynys Môn Rhun ap Iorwerth wedi datgan ei gefnogaeth dros ymgyrch Awr Ddaear WWF 2018 – y mudiad byd-eang i amddiffyn ein planed.

Bob blwyddyn, bydd miliynau o bobl ar draws y byd yn dangos eu cariad tuag at ein planed anhygoel a’u hymrwymiad i’w gwarchod trwy gymryd rhan yn Awr Ddaear WWF.

Y llynedd yng Nghymru, amcangyfrir y cymerodd tua 280,000 o bobl rhan yn Awr Ddaear WWF, yn ogystal â phob awdurdod lleol ar draws y wlad. Tywyllodd safleoedd Cymreig eiconig fel y Senedd ym Mae Caerdydd, yr Amgueddfa Genedlaethol yn Aberystwyth, a chestyll Caernarfon a Chaerffili.

Fel rhan o ymgyrch Awr Ddaear eleni, mae Rhun ap Iorwerth wedi datgan ei g/chefnogaeth i alwadau WWF Cymru ar bawb i wneud newidiad bach yn eu bywyd bob dydd er mwyn byw’n fwy cynaliadwy – i wneud ‘Addewid am y Blaned’. Mae gwrthod cyllyll a ffyrc plastig, defnyddio cwpan coffi amldro neu droi’r golch i 30°C yn gamau bach fel unigolion, ond maent yn cael llawer mwy o effaith gyda’i gilydd.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth:

“Rwy’n falch dros ben i gefnogi ymgyrch Awr Ddaear WWF eleni.

“Rydym yn gwybod bydd newid hinsawdd yn effeithio’n aruthrol ar y ffordd rydym i gyd yn byw’n bywydau, ond os bydd unigolion yn cymryd camau bychain i fyw mewn ffordd fwy cynaliadwy, ac os bydd gwleidyddion yn mynd i’r afael â newid hinsawdd, gallwn helpu i’w daclo.

“Rwy’n annog pawb i wneud Addewid am y Blaned ag ymuno â Awr Ddaear WWF ar y noson trwy ddiffodd y golau am 8.30pm nos Sadwrn 24 Mawrth 2018.

“Rydw i wedi gwneud addewid i wneud fy ngherbyd nesaf yn un trydan. Roeddwn yn falch fod Plaid Cymru wedi gallu sicrhau £2m ar gyfer gwefru ceir trydan yn y gyllideb, ond byddaf yn parhau i bwyso ar Lywodraeth am well isadeiledd gwefru er mwyn gallu gwneud hwn yn ddewis haws i fwy o bobl yng Ngymru.”