CADWCH MASGIAU MEWN SIOPAU, MEDDAI RHUN AP IORWERTH

“A yw’n rhesymol mynnu bod gweithiwr siop yn gwisgo masg i weld meddyg, ond bod dim rhaid i’r un meddyg wisgo masg yn y siop?” – Rhun ap Iorwerth AS

***

Mae Rhun ap Iorwerth wedi galw am gadw gwisgo masgiau’n orfodol mewn siopau manwerthu, a dywedodd heddiw:

“Dychmygwch sefyllfa lle byddai’n rhaid i weithiwr siop wisgo gorchudd wyneb er mwyn cael mynediad i’w meddygfa leol, ond ni fyddai’r meddyg yn gorfod gwisgo masg i fynd i’r siop?”

Mewn cwestiynau i’r Prif Weinidog, galwodd Mr ap Iorwerth hefyd ar Lywodraeth Cymru i amddiffyn plant a phobl ifanc “yn ddi-gyfaddawd” rhag y feirws, gan gynnwys cymryd camau i wella awyriad mewn ysgolion a chyflwyno brechlynnau.

Cododd Mr ap Iorwerth bryder penodol am effaith Covid Hir ar bobl ifanc, a gofynnodd am ddatblygu gwasanaethau Covid Hir i Blant.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS, llefarydd Plaid Cymru ar Iechyd a Gofal,

“Ni ddylai llywodraethau fod yn dewis a dethol pa leoliadau cyswllt agos lle mae’n orfodol i ddefnyddio masgiau – yn sicr nid yw coronafeirws yn gwneud cymaint o wahaniaeth!

“Rwy’n croesawu’r cadarnhad y bydd yn dal yn ofynnol i bobl wisgo gorchuddion wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus ac mewn lleoliadau gofal iechyd, ond mae bod mewn siop brysur hefyd yn risg, gan gynnwys i staff.

“Mae angen i Lywodraeth Cymru rannu eu rhesymu y tu ôl i’r penderfyniad hwn, neu fel arall bydd gennym y sefyllfa lle bydd yn rhaid i weithiwr siop wisgo gorchudd wyneb i fynd at eu meddyg, ond ni fydd yn rhaid i’w meddyg wisgo masg i ymweld â’u siop.”

Diffyg mynd i’r afael ag amseroedd aros gwasanaethau cymorth iechyd meddwl pobl ifanc “ddim digon da”

Mae Rhun ap Iorwerth AS wedi galw am yr un math o frys i fynd i’r afael â’r amseroedd aros hirfaith i bobl ifanc sydd angen cymorth gyda’u iechyd meddwl a welir efo’r “roll-out” rhaglen frechu ar hyn o bryd.

Cafodd amseroedd aros apwyntiad cyntaf y Gwasanaeth Arbenigol Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc (sCAMHS) eu cyhoeddi’r wythnos diwethaf. Maent yn dangos bod o leiaf chwarter y rheini cafodd eu cyfeirio i’r gwasanaeth wedi gorfod aros dros 4 wythnos am eu hapwyntiad cyntaf yn ystod y pandemig.

Heddiw, fe heriodd Rhun ap Iorwerth y Prif Weinidog yn ystod Plenari’r Senedd, gan ofyn “Ydy hynny ddigon da?”

Adolygodd Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg y Senedd effaith y pandemig ar bobl ifanc, gan adnabod y “missing middle” fel pryder yn benodol. Mae hyn yn cyfeirio at y nifer sylweddol o blant a phobl ifanc sydd angen cymorth a chyngor iechyd meddwl, ond sydd o bosib ddim angen gwasanaethau arbenigol neu aciwt.

Rhoddodd Mr ap Iorwerth wahoddiad i Lywodraeth Cymru weithio efo Plaid Cymru ar eu cynnig am rwydwaith o ganolfannau galw i mewn ar draws Cymru fyddai’n cynnig cyngor a chymorth iechyd meddwl i bobl ifanc am ddim a chyfrinachol.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth, sy’n lefarydd Iechyd a Gofal i Blaid Cymru,

“Flwyddyn yn ôl fe gychwynodd ein hysgolion ail-agor wedi’r cyfnod clo cyntaf, a fe wyddom bod yr ynysu wedi effeithio’n fawr ar les a iechyd llawer o bobl ifanc.

“Ni ddisgynodd y nifer y pobl ifanc fu’n aros mwy na 4 wythnos am apwyntiad CAMHS yn îs na chwarter drwy’r flwyddyn. Yn syml, tydi hynny ddim digon da. Mae gennym raglen frechu brys ar waith, rhaglen ‘dal i fyny’ yn ein hysgolion, ond dim brys o ran ymateb i’r amseroedd aros hirfaith o bobl ifanc sydd angen cefnogaeth gyda’u hiechyd meddwl – mae rhaid i hyn newid.

“Mae rhaid i Lywodraeth Cymru ymateb i’r “missing middle” o bobl ifanc sydd angen cefnogaeth gyda’i hiechyd meddwl, ond sydd ddim digon gwael i fod angen triniaeth seiciatrig dwys hefyd. Mae Plaid Cymru wedi cynnig rhwydwaith o hybiau iechyd meddwl ar draws Cymru’n barod, a wedi estyn gwahoddiad i Lywodraeth Cymru weithio efo ni i wireddu’r cynnig hwn.”

DIWEDD.

Rhun ap Iorwerth AS yn croesawu’r buddsoddiad £20m i ddatblygu ffatri gaws yn Ynys Môn a chreu 100 o swyddi ar yr ynys.

Wrth ymateb i’r cyhoeddiad heddiw am ddatblygiad £20m i greu ffatri gaws Mona Island Dairy yn Ynys Môn, gan greu 100 o swyddi i’r ynys, dywedodd Rhun ap Iorwerth AS:

 

“Rydw i’n croesawu’r newyddion yn fawr. Rydw i wedi galw’n gyson ar Lywodraeth Cymru i fuddsoddi yn y sector fwyd ym Môn, yn cynnwys y posibilrwydd o greu parc busnes cynhyrchu bwyd ar yr ynys.

 

“Rwy’n gobeithio gallu defnyddio datblygiad Mona Island Dairy fel sbardun pellach i wthio am ddatblygu’r sector hon, yn adeiladu ar arbennigedd sydd eisoes yn bodoli mewn nifer fawr o gwmniau bwyd ym Môn, i’w helpu i dyfu a chreu swyddi. Byddaf yn parhau â’r sgyrsiau yma gyda Gweinidogion yn yr wythnosau nesaf.”

Stori’n llawn: Cheese plant investment on Anglesey could create 100 jobs – North Wales Live (dailypost.co.uk)

 

Rhun ap Iorwerth yn croesawu cyllid ar gyfer potensial Hydrogen yn Ynys Môn

Mae Rhun ap Iorwerth, Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn, wedi croesawu’r cyhoeddiad bod £4.8 miliwn wedi ei glustnodi i’r Hwb Hydrogen yng Nghaergybi yng nghyllideb Llywodraeth y DU yr wythnos yma.

Dywedodd Mr ap Iorwerth:

“Rwy’n falch iawn o glywed bod arian ychwanegol wedi’i ddarparu ar gyfer y prosiect hwn. Mae hyn yn newyddion gwych i Ynys Môn. Bron yn union flwyddyn ar ôl imi arwain dadl yn y Senedd, yn nodi fy ngweledigaeth o wir botensial ynni Hydrogen, gwelwn y manteision hynny’n cael eu gwireddu ar Ynys Môn.

“Roedd Llywodraeth Cymru o blaid y cynnig hwnnw a gyflwynwyd gennyf y llynedd, ac wedi hynny rhoddodd gefnogaeth a chyllid i ddatblygu prosiect Caergybi.

“Rwy’n falch iawn o weld y symudiad sylweddol hwn ymlaen ar ôl cefnogi ac annog y prosiect hwn o’r cychwyn cyntaf. Diolch i waith yr arloeswr ynni hydrogen Guto Owen a thîm Menter Môn am wneud i hyn ddigwydd.

“Mae’n dda gweld arloesedd ynni ar waith, ac rydym ni ym Mhlaid Cymru wedi ymrwymo i sefydlu pencadlys cwmni ynni cenedlaethol newydd, Ynni Cymru, yma ar yr ynys, gan roi rôl allweddol i Ynys Môn wrth gyflwyno ynni gwyrdd ledled Cymru am flynyddoedd i ddod. Mae’r prosiect hydrogen hwn yng Nghaergybi yn ymwneud â chynnig swyddi gwyrddach a thymor hwy am genedlaethau i ddod.”

Diwedd

YMGYNGHORIAD YSGOL: ‘GADEWCH I’R GYMUNED GAEL EI CHLYWED’

YMGYNGHORIAD YSGOL: ‘GADEWCH I’R GYMUNED GAEL EI CHLYWED’

Ymgyrchwyr Talwrn yn dweud na ddylai ymgynghoriad i gau ddigwydd yn ystod pandemig 

Yn ystod cyfnod lle mae popeth yn cael ei gynnal yn rhithwir, mae ymgyrchwyr sy’n brwydro i achub Ysgol Talwrn rhag cau yn teimlo nad yw eu lleisiau’n cael eu clywed oherwydd cyfyngiadau pandemig.

Mewn cyfarfod rhithwir a gynhaliwyd gan Rhun ap Iorwerth, Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn, mynegodd ymgyrchwyr bryderon difrifol bod y cyfyngiadau sydd ar waith oherwydd Covid-19 wedi effeithio’u gallu i wrthwynebu cynlluniau Cyngor Sir Ynys Môn yn effeithiol. Maent wedi galw ar yr awdurdod lleol i ohirio’r broses ymgynghori hyd nes y gallant wrthwynebu’r cynigion yn llawn ac yn deg. Byddai’r cynlluniau’n gweld Ysgol Talwrn yn cau, gyda disgyblion yn cael eu trosglwyddo i Ysgol y Graig yn Llangefni, a fyddai’n cael eu hehangu i dderbyn disgyblion ychwanegol.

Yr wythnos diwethaf, daeth cyfnod ymgynghori statudol y Cyngor i ben, ond mae ymgyrchwyr yn honni nad yw’r system wedi bod yn ddigon agored, a bod cynlluniau’n cael eu gwthio drwodd ar adeg lle mae plant yn cael eu haddysgu o gartref a phan na all grwpiau gyfarfod wyneb yn wyneb i godi eu pryderon yn llawn.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS:

“Ar adeg lle rydym yn gyfyngedig iawn yn yr hyn y gellir ei wneud i wrthwynebu’r bwriad i gau Ysgol Talwrn, mae ymgyrchwyr wedi cysylltu â mi am eu bod eisiau cyfle teg i leisio eu barn.”

Mae Mr ap Iorwerth wedi ysgrifennu at y Cyngor o’r blaen i ofyn iddyn nhw oedi’r cynlluniau nes fyddwn ochr arall y pandemig, ond dywedwyd wrtho na ellir gohirio’r broses am byth.

Ychwanegodd: “Er fy mod yn deall bod yn rhaid i’r Cyngor ddelio â materion ar wahân i Covid-19, mae yma gymuned sydd ddim yn gallu cymryd rhan lawn yn y broses ymgynghori – ni allant gyfarfod wyneb yn wyneb, maen nhw’n dweud wrthyf fod cyfyngiadau covid, ynghyd â chysylltiad rhyngrwyd gwael yn yr ardal, wedi effeithuio ar eu gallu i gyfarfod yn rhithwir, ac o ganlyniad maen nhw’n teimlo fel cymuned “ar miwt”.”

Dyma’r diweddaraf mewn cyfres o ymgynghoriadau ar ddyfodol Ysgol Talwrn, gyda’r Cyngor eisoes wedi gohirio’r broses bresennol ers Mawrth 2020 o ganlyniad i’r pandemig.

Dywedodd Rachael Jones, gwarchodwraig plant o Dalwrn ei bod yn credu y dylai’r ysgol gael dyfodol disglair:

“Mae’r ysgol wedi cael ei rhestru’n ‘Wyrdd’ yn ddiweddar, mae’r Cylch yn brysur ac mae fy musnes bach yn brysur o ganlyniad. Rwy’n poeni am yr effaith byddai cau’r ysgol yn ei gael ar fy musnes, ond rwy’n wirioneddol bryderus am yr effaith y byddai’n ei gael ar ein cymuned. Rwy’n gwybod nad yw rhai rhieni’n cofrestru eu plant yn yr ysgol oherwydd y bygythiad o gau.”

Ychwanegodd Rhun ap Iorwerth:

“Mae ymgynghoriadau niferus yn sicr o adael creithiau ar gymuned, ac mae’r ffaith bod cyfleoedd i leisio barn y gymuned mor gyfyngedig ar hyn o bryd yn ychwanegu at y teimladau o anhegwch. Byddaf yn parhau i alw ar y Cyngor i ystyried pob opsiwn sydd ar gael iddynt, a byddaf yn ysgrifennu atynt eto yn dilyn y cyfarfod hwn i fynegi dyfnder y teimlad.”

YMATEB I GYHOEDDIAD WYLFA NEWYDD

Mae penderfyniad Hitachi/Horizon i dynnu eu cais cynllunio ar gyfer Wylfa Newydd yn ôl yn golygu diwedd y daith i’w prosiect nhw. Yn y pendraw, fe fethodd Llywodraeth y DU â chyflawni, ac mae côst wirioneddol i hynny o ran cyfleoedd gwaith hirdymor.

Yn y tymor byr, mae’n rhaid i ni ganolbwyntio ar dyfu cyfleoedd cyflogaeth eraill – prosiectau newydd a rhai sydd eisoes ar y gweill. Mae llawer o’r prosiectau hynny yn y sector ynni – oddi ar ein arfordir…ynni llanw, tonnau a gwynt, yn creu swyddi gwyrdd, a datblygu technolegau newydd y gallwn ni eu hallforio i’r byd, a denu buddsoddiad i borthladd Caergybi.

Mi all parc gwyddoniaeth M-Sparc, a’n Ysgol Gwyddorau Eigion, fod yn ganolfannau ar gyfer ymchwil a datblygu yn y maesydd hynny, ac i fentrau eraill yn y maesydd technoleg a digidol. Dwi’n edrych ymlaen at weld Plaid Cymru yn cael cyfle i sefydlu ein corff Ynni Cymru yma ar yr ynys.

Ac wrth gwrs mae safle Wylfa ei hun a’r sgiliau gafodd eu datblygu yno dros flynyddoedd lawer yn werthfawr o hyd, ar gyfer datblygiad llai, o bosib, a allai fod yn fwy cynaliadwy i’n cymunedau yn y pen draw. Rydw i eisoes wedi siarad yn barod efo darpar ddatblygwyr. Ond allwn ni ddim codi gobeithion nes yr ydan nin gwybod bod cynllun realistig yn ei le.. un sy wir yn gallu cale ei ddilifro.

Wrth gwrs, mae gennym llawer mwy nag ynni i’w gynnig. Mae gennym fusnesau cyffrous ar draws llawer o sectorau. Mi allwn ni wneud cymaint mwy o ran cynhyrchu bwyd, ac mae cyfleoedd i ddatblygu mentrau twristiaeth a lletygarwch sy’dd wedi’u gwreiddio yma ac yn cael eu gyrru’n lleol.

Rydw i’n gwybod bod Wylfa wedi rhannu barn mewn sawl ffordd, ac rydw i wastad wedi parchu’r gwahanol safbwyntiau. Mi fydd y cyhoeddiad heddiw’n cael ei groesawu gan rai, ond mae’n ergyd wirioneddol i eraill, llawer ohonyn nhw’n bobl yr ydw i’n eu hadnabod yn iawn, pobl ifanc oedd wedi gobeithio gweld cynllun Wylfa’n symud mlaen yn gyflym oherwydd y cyfleon yr oedd yn ei gynnig. Rwan, mae rhaid i bob un ohonan ni ganolbwyntio ar yr holl gyfleoedd newydd yna, a’r rhai sy’n bodoli’n barod, all roi – a fydd yn rhoi gobaith iddyn nhw, a chenedlaethau i ddod yma ar Ynys Môn.

DIWEDD.

Methiant San Steffan i ariannu Cymru’n ddigonol yn ystod Covid.

Methiant San Steffan i ariannu Cymru’n ddigonol – Rhun ap Iorwerth AS / MS Ynys Môn

Mae Plaid Cymru yn taro nôl ar fethiant San Steffan i ariannu Cymru’n ddigonol yn ystod “storm berffaith” Covid a Chaledi

Wrth ymateb i ddrafft gyllideb 2021 i 2022, dywedodd Rhun ap Iorwerth AS, llefarydd Cyllid Plaid Cymru:

“Mae hwn yn setliad ariannol cwbl annigonol i Gymru gan Lywodraeth y DU. Nid yw mewn unrhyw ffordd yn adlewyrchu’r her o ailadeiladu gwead cyfan bywyd beunyddiol yng nghyfnod y Covid.

“Mae Cymru’n cael ei tharo galetaf gan Covid a chaledi, ac mae ein gallu i fuddsoddi er mwyn tyfu ein heconomi yn cael ei rwystro gan fethiant San Steffan i ariannu Cymru’n ddigonol a’i chap benthyca cosbol.

“Mae rhethreg y Torïaid o lefelu fyny yn cael ei fradychu gan y realiti eu bod yn torri cyllideb gyfalaf Llywodraeth Cymru ar adeg o argyfwng economaidd.

“Nid oes unrhyw beth a glywsom gan yr arweinydd Llafur yn ei araith ar ddatganoli heddiw yn awgrymu y byddai economi Cymru yn gwneud yn well hyd yn oed gyda newid yn y llywodraeth yn San Steffan.

“Er ein bod yn croesawu cam bach Gweinidogion Cymru tuag at fynd i’r afael â phroblem gynyddol ail gartrefi o’r diwedd, byddai llywodraeth Plaid Cymru yn mynd yn llawer pellach ac yn adeiladu deng mil o gartrefi cymdeithasol newydd bob blwyddyn i fynd i’r afael ag achosion sylfaenol yr argyfwng tai.

“Mae adeiladu gwytnwch yn ein heconomi yn golygu gwario’n ddoethach. Byddai ffocws llywodraeth Blaid Cymru ar fuddsoddi mewn seilwaith i greu swyddi â sgiliau uchel, â chyflog da ac ail-gydbwyso’r economi yn rhanbarthol yn gwneud hynny. ”

‘Cefnogi Busnesau Bach ‘yn bwysicach nag erioed’

Rhun ap Iorwerth AS yn ymweld â busnesau i nodi Sadwrn Busnesau Bach
 
Neges syml sydd i Sadwrn Busnesau Bach, sef i annog pobl i ‘siopa’n lleol’ a chefnogi busnesau yn eu cymunedau. I gefnogi’r alwad honno, a chodi ymwybyddiaeth o’r diwrnod aeth Rhun i ymweld â rhai busnesau ym Môn sy’n gobeithio am Nadolig llwyddiannus ar ôl blwyddyn anodd.
 
Ym Morthaethwy, roedd Awen Menai yn sicr yn gweld cynnydd yn y nifer y bobl sydd am siopa mewn busnesau bach lleol. Dywed y perchennog “Mae pobl yn gwneud ymdrech eleni i gefnogi busnesau lleol”.
Ar ôl blwyddyn anodd – yn cynnwys gorfod addasu stoc gan fod nifer o’r ffatrïoedd dillad ac esgidiau wedi gorfod cau ddechrau’r flwyddyn – roedd perchennog siop ddillad Butterfly Boutique hefyd am bwysleisio pa mor bwysig ydi denu cwsmeriaid lleol drwy’r drws cyn y Nadolig – “For our High Streets to survive, we need people’s support”.
Yn Gaerwen, roedd criw Bragdy Mona wedi gorfod addasu eu cynllun busnes wrth i dafarndai a busnesau gau, ac roeddan nhw’n obeithiol o allu denu digon o brynwyr i’w siop newydd yn y bragdy.
 
Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS: “Ar ôl blwyddyn fel hon, mae cefnogi’ch busnesau lleol yn bwicach nac erioed, felly cefnogwch eich busnesau lleol yma ym Môn, a chofiwch o bob punt ’da chi’n wario mewn busnes lleol mae 63c ohono yn aros yn yr economi leol, felly gwnewch hwn yn Nadolig Llawen i chi’ch hunain ac i fusnesau bach Môn.”

RHAID AMAU’R PENDERFYNIAD I DYNNU BETSI ALLAN O FESURAU ARBENNIG

“Llywodraeth Cymru sydd dal yn gyfrifol” medd Rhun ap Iorwerth

Wrth ymateb i’r newyddion y bydd Betsi Cadwaladr yn cael ei dynnu allan o fesurau arbennig ar unwaith, dywedodd Rhun ap Iorwerth, Aelod o’r Senedd dros Ynys Mon a Gweinidog Cysgodol Plaid Cymru dros Iechyd,

“Mae’r cyhoeddiad heddiw yn syndod o gofio mai dim ond ychydig wythnosau’n ôl y dywedodd y Gweinidog Iechyd nad oedd digon o gynnydd wedi’i wneud er mwyn dod allan o fesurau arbennig. Dywedodd wrthym fod heriau mawr i’w goresgyn o hyd, yn enwedig ym maes iechyd meddwl.

“Drwy ymyrraeth barhaus wedi ei dargedu, mae Gweinidogion Llafur yn parhau i fod yn gyfrifol am yr hyn sy’n digwydd o ran cyfeiriad strategol a darparu gwasanaethau yn y gogledd, ac ar ôl 5 mlynedd a hanner o fesurau arbennig, gellir maddau i gleifion am fod yn amheus ynghylch yr hyn y bydd y cyhoeddiad heddiw’n ei olygu mewn gwirionedd o ran gwelliannau i wasanaethau.

“Mae Plaid Cymru yn credu bod problemau’r Bwrdd yn gronig ac yn strwythurol, a bod angen newidiadau mawr o hyd. Dyna pam yr ydym yn dweud ei bod yn bryd i ddechrau o’r newydd, gyda strwythurau iechyd a gofal newydd yn gwasanaethu’r gogledd yn hytrach na’r Bwrdd presennol, sy’n rhy fawr ac anghysbell o’r cymunedau mae’n ei wasanaethu. Mae cleifion a staff yn haeddu gwell, ac rwy’n diolch i’r staff rheng flaen sy’n gweithio’n galed am eu gwaith a’u hymrwymiad yn ystod blwyddyn mor anodd.”

DIWEDD.

‘SIOP-UN-STOP’: RHUN AP IORWERTH YN RHYDDHAU CYNLLUN AR GYFER DARPARIAETH IECHYD MEDDWL POBL IFANC

Rhun ap Iorwerth yn cyhoeddi cynllun newydd i gefnogi lles meddyliol pobl ifanc

Byddai Llywodraeth Plaid Cymru yn sefydlu canolfannau ar hyd a lled Cymru i ddarparu cymorth iechyd meddwl i bobl ifanc, meddai Aelod o’r Senedd dros Ynys Môn Rhun ap Iorwerth AS, Gweinidog Cysgodol Iechyd.

Byddai’r canolfannau’n cynnig cymorth cynnar i bobl ifanc nad ydynt yn ddigon sâl i ofyn am driniaeth seiciatrig uwch, ond eto angen cymorth iechyd meddwl arnynt. Byddent yn cynnig apwyntiadau cwnsela wedi trefnu o flaen llaw, neu ddelio ag argyfyngau, a hefyd ar sail pobl yn galw i mewn.

Dywedodd Mr ap Iorwerth y byddai’r canolfannau “siop-un-stop” yn “chwyldroi” y ffordd y mae pobl ifanc yn cael cymorth iechyd meddwl, ac, wrth fod yn gysylltiedig â gwasanaethau iechyd eraill, byddai’n helpu i gydgysylltu “gwasanaeth cynyddol wasgaredig”.

Mae’r cynllun sydd wedi’i gostio’n llawn yn adlewyrchu cysyniad tebyg sydd wedi’i lansio yn Seland Newydd, gyda’r lleoliadau yng nghanol y dref yn cynnig gwasanaethau gan feddygon, nyrsys, cwnselwyr, gweithwyr cymdeithasol a staff ieuenctid.

Mae astudiaeth newydd gan Brifysgolion Abertawe a Chaerdydd yn dangos bod Cymru’n wynebu ton o broblemau iechyd meddwl yn sgil Covid-19, gydag oedolion iau, menywod a phobl o ardaloedd difreintiedig yn dioddef fwyaf.

Meddai Rhun ap Iorwerth AS,

“Gan fod cyfyngiadau Covid a gofynion hunan-unigedd yn effeithio fwyfwy ar bobl ifanc, ac amseroedd aros ar gyfer gwasanaethau sydd ddim yn gysylltiedig â Covid yn ymestyn, nid ydym yn gwybod faint o bobl ifanc y gallai fod angen cymorth iechyd meddwl ar hyn o bryd.

“Mae angen i’r newidiadau o ran gwasanaethau a’u hargaeledd fod yn chwyldroadol. Bydd canolfannau ‘siop-un-stop’ Plaid Cymru yn rhan allweddol o’r trawsnewidiad hwnnw mewn gwasanaethau i bobl ifanc.

“Bydd y canolbwynt ar les ac iechyd meddwl. Byddai’r canolfannau hyn yn cynnig cwnsela drwy apwyntiad ond hefyd – yn hollbwysig – ar sail galw i mewn. Mae gennym eisoes wasanaethau galw i mewn ar gyfer problemau corfforol yn ein hadrannau damweiniau ac achosion brys, felly mae’n iawn cael gwasanaethau galw i mewn i’r rhai sydd â phroblemau iechyd meddwl.

“Ni ddylid gadael unrhyw berson ifanc yn teimlo nad oes ganddyn nhw unrhyw gymorth, yn enwedig yn dilyn un o’r cyfnodau mwyaf o newid yn ein hanes. Heb ofal, gall iechyd meddwl gwael yn ystod plentyndod a’r glasoed arwain at broblemau iechyd meddwl pan yn hyn, ac felly mae’n bwysig iawn darparu cymorth cynnar yn hawdd i unrhyw berson ifanc sydd eu hangen.”

DIWEDD