Ambiwlans Awyr Cymru yn nodi 20 mlynedd o wasanaeth.

Ambiwlans Awyr Cymru yn nodi 20 mlynedd o wasanaeth.

Rhun ap Iorwerth AS yn dathlu dydd Gŵyl Dewi drwy ddiolch am 20 mlynedd o wasanaeth gan yr Ambiwlans Awyr.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth: “Mae’r dydd Gŵyl Dewi hwn yn un hanesyddol iawn i wasanaeth Ambiwlans Awyr Cymru, wrth iddynt gyrraedd carreg filltir arbennig iawn. Mae’r gwasanaeth hanfodol hwn wedi achub cymaint o fywydau dros y blynyddoedd, ac mae’n wasanaeth sy’n golygu lot fawr i lawer.”

Mae Siop Sglodion y Wygyr, Cemaes yn un o’r busnesau sydd wedi bod yn casglu arian i’r elusen, ers blynyddoedd ac maent yn annog unrhyw un i gyfrannu i ddangos eu gwerthfawrogiad i waith caled yr elusen yn ystod yr amser anodd sydd ohoni.

ychwanegodd Rhun ap Iorwerth “Rwyf yn hynod falch o’r holl waith y mae’r Ambiwlans Awyr yn ei wneud, mae ein diolch yn fawr iddynt, yn enwedig dros gyfnod heriol y pandemig. Os allwch gyfrannu unrhyw beth tuag at yr elusen, byddant yn ddiolchgar iawn”

CANOLFAN FRECHU YN ‘NEWYDDION DA’ I GAERGYBI

Rhun ap Iorwerth AS yn croesawu datblygiad brechu Caergybi.

Ar ôl galw dros yr wythnosau diwethaf i sefydlu mannau brechu torfol yng Nghaergybi, mae’r AS dros Ynys Môn wedi croesawu’r newyddion y bydd canolfan frechu leol yn agor yn Ysbyty Penrhos Stanley yn y dyddiau nesaf i frechu 2,000 o bobl yn y pedwar grŵp blaenoriaeth uchaf erbyn canol mis Chwefror.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS: “Heb unrhyw ganolfan frechu dorfol wedi’i chlustnodi ar gyfer tref fwyaf Ynys Môn, gofynnais i’r bwrdd iechyd ystyried yr heriau sy’n wynebu gofal sylfaenol yn y dref dros y misoedd diwethaf. Roeddwn yn falch bod y Bwrdd wedi ymateb yn gadarnhaol i’r achos a gyflwynais. Rwy’n falch bod hwn yn cael ei sefydlu fel ymdrech gychwynnol i ddod â brechu torfol i gymuned Caergybi, edrychaf ymlaen at weld hwn yn cael ei ddatblygu’n gyfleuster brechu rheolaidd. Mae hyn yn newyddion da i’r boblogaeth leol. ”

Datblygiad Glannau Caergybi – Angen i drigolion Caergybi leisio’u barn

Gyda llai nag wythnos i fynd ar yr ymgynghoriad, mae AS dros Ynys Môn yn gofyn i bobl Caergybi wneud yn siŵr bod eu llais yn cael ei glywed ac i rannu eu barn ar y cynigion diweddaraf ar gyfer datblygiad y glannau. Gallai llawer o bethau cadarnhaol ddod allan o’r datblygiad os caiff ei gynllunio’n drylwyr ac os caiff ei  gefnogi’n lleol, ond yn dilyn dadlau ynghylch y cynlluniau gwreiddiol, mae’n bwysig bod gwersi yn cael eu dysgu. Rwy’n credu y gall Caergybi elwa o gael y datblygiad cywir ar waith. Mae colli’r Marina oherwydd storm Emma ddwy flynedd yn ôl wedi bod yn ergyd enfawr. Ond rhaid i unrhyw gynllun fod yn un sy’n sensitif i anghenion a dyheadau pobl Caergybi. Nhw yw’r pwysicaf yn hyn, ac rwy’n annog pobl i ddweud eu dweud. Gwn er enghraifft, fod llawer o bryderon yn parhau am yr effaith ar ardal traeth Newry ei hun. Roeddwn wedi dadlau dros symud tua’r gorllewin, i gynnwys adnewyddu Tŷ Porthyfelin a Soldiers Point House, ond mae hynny bellach yn ychwanegol at ddatblygiad Newry. Rwyf am sicrhau bod pobl yn dweud eu dweud, fel bod materion yn ymwneud â gorddatblygu posibl, amddiffyn harddwch lleol, natur y tai sy’n cael eu darparu, a’r effaith ar y gymuned leol yn cael eu hystyried yn wirioneddol.

Rhun ap Iorwerth AS yn cyd-sefyll â streicwyr British Gas / Centrica

AS Ynys Môn yn condemnio cynllun ‘Diswyddo ac Ailgyflogi’ y cwmni

Wrth i filoedd o weithwyr British Gas/Centrica barhau i weithredu’n ddiwydiannol mae’r Aelod Seneddol dros Ynys Môn wedi beirniadu’r cwmni eto wrth iddynt danseilio cytundebau’r gweithwyr. Mae British Gas yn mynd drwy broses o ddiswyddo staff, i bob pwrpas, a’u cyflogi eto ar gytundebau llai ffafriol.

Estynodd aelod o’r Senedd dros Ynys Môn, Rhun ap Iorwerth AS ei gefnogaeth i weithwyr y cwmni fydd yn streicio eto heddiw a’r wythnos nesaf i bwyso ar British Gas i newid eu meddyliau. Mae o eisoes wedi Ysgrifennu at Lywodraeth Prydain yn gofyn am gefnogaeth i’r gweithlu.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS:
“Mae’n gwbl annerbyniol i drin y gweithlu fel hyn. Mae llawer ohonyn nhw wedi rhoi blynyddoedd teyrngar o wasanaeth i’r cwmni, a fyddai eu trin fel hyn ddim yn deg ar unrhyw adeg, ond yn enwedig rwan yng nghanol ansicrwydd y pandemig. Dylai’r math yma o arfer gael ei wahardd.”

Fis Medi y llynedd, ysgrifennodd Mr ap Iorwerth at Ysgrifennydd Gwladol dros Fusnes, Ynni a Strategaeth Ddiwydiannol Llywodraeth Prydain ar y pryd, Alok Sharma AS i ofyn am ei gefnogaeth i weithwyr British Gas a Centrica gan alw am wahardd yr arfer hwn gan gyflogwyr.

Dywedodd un o weithwyr British Gas, sy’n gwasanaethu etholaeth Ynys Môn wrth Rhun ei fod o a’i gyd-beirianwyr British Gas “yn flin iawn hefo’r rheolwyr sydd yn ceisio ein bwlio i dderbyn telerau newydd, telerau sydd yn rhoi targedau sydd yn amhosibl i’w cyraedd,” gan ychwanegu y byddant “yn ein rhoi o dan bwysau eithriadol”.

Pwysleisiodd Rhun ap Iorwerth AS:
“Mae penderfyniad British Gas i drin eu gweithwyr yn y modd hwn yn afresymol, ac rwy’n estyn pob cefnogaeth i’r gweithwyr sy’n streicio dros yr wythnosau nesaf. Mae 15 o weithwyr sy’n gofalu am ardal Môn a gogledd orllewin Cymru, gweithwyr cwbl hanfodol sy’n haeddu chwarae teg a chytundebau rhesymol gan eu cyflogwyr.

“Rwyf wir yn gobeithio y bydd British Gas yn ail ystyried eu penderfyniad sydd am effeithio miloedd o bobl ledled y DU. Mae hon yn frwydr dros eraill allai wynebu tactegau tebyg gan eu cyflogwyr.”

“MAE ANGEN CANOLFAN FRECHU AR GAERGYBI” meddai AS dros Ynys Môn

“MAE ANGEN CANOLFAN FRECHU AR GAERGYBI” meddai AS dros Ynys Môn
Siom enfawr wrth i’r bwrdd iechyd gadarnhau fod ‘dim cynlluniau’ ar gyfer ail safle Ynys Môn

Mae Rhun ap Iorwerth AS wedi mynegi ei siom yn dilyn cadarnhad gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr nad oes unrhyw gynlluniau ar hyn o bryd ar gyfer sefydlu canolfan frechu gymunedol yng Nghaergybi.

Croesawodd Aelod y Senedd y ffaith bod meddygon teulu ar yr ynys eisoes wedi bod yn rhan o’r rhaglen frechu, ond dywed y dylid darparu canolfannau brechu cymunedol mewn ardaloedd o boblogaeth uwch er mwyn sicrhau bod y rhaglen frechu yn cael ei darparu’n gyflym ac yn gyfleus. Mae wedi ysgrifennu at BIPBC i ddadlau dros ail ganolfan, a dywed bod Cyngor Ynys Môn hefyd yn gefnogol ac yn awyddus i ddarparu lleoliad, fel y maent wedi’i wneud gyda’r ganolfan hamdden yn Llangefni.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth MS:

“Rwy’n croesawu bod canolfan wedi’i chlustnodi ar gyfer Llangefni, a bydd cael canolfan ym Mangor yn ei gwneud yn hygyrch i bobl sy’n byw yn ne’r ynys hefyd. Fodd bynnag, mae’n amlwg i mi fod angen canolfan frechu arnom hefyd ar gyfer y rhan fwyaf poblog ar yr Ynys, sef ardal Caergybi, yn enwedig o ystyried pwysau diweddar ar wasanaethau gofal sylfaenol yn y dref. ”

Yn y cyfamser, yn ei rôl fel Gweinidog Cysgodol Iechyd a Gofal, bydd Mr ap Iorwerth yn parhau i wthio am welliannau wrth gyflwyno’r brechlyn ledled Cymru, gan ddweud bod y broses wedi cychwyn yn rhy araf ar lefel genedlaethol.

Yn y Senedd yr wythnos hon fe gyflwynodd gwestiwn brys yn dilyn awgrymiadau gan y Prif Weinidog y byddai stociau cyfredol y brechlyn yn cael eu lledaenu dros gyfnod o wythnosau, yn hytrach na chael eu dosbarthu cyn gynted â phosibl. Gwrthododd y Prif Weinidog yr awgrym hwnnw wedi hynny. Galwodd AS Ynys Môn am eglurder llwyr ar strategaeth frechu, tryloywder ynghylch rhannu’r brechlyn ledled y DU ac yng Nghymru, ac ynghylch lle mae problemau’n codi yn y system.

Canmolodd Mr ap Iorwerth y timau brechu, gan ychwanegu:

“Mae gennym ni dimau brechu gwych eisoes wrth waith, ac mae eraill yn barod i fynd, ond mae’n hanfodol nawr bod Llywodraeth Cymru’n adeiladu’r hyder sydd ei angen arnom yn y rhaglen frechu holl bwysig hon.

“Mae yna arwyddion go iawn bod Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr wedi bod yn cyflymu pethau ond gadewch i ni nawr weld cynlluniau pellach ar gyfer lleddfu’r dasg enfawr sydd o’n blaenau, gyda mwy o ganolfannau brechu mewn mwy o gymunedau.”

Sylwadau’r Prif Weinidog ar gyflwyno’r brechlyn yng Nghymru yn “rhwystredig iawn”

Mae sylwadau’r Prif Weinidog ar arafwch cyflwyno’r brechlyn yng Nghymru yn “rhwystredig iawn”, meddai Gweinidog Iechyd yr wrthblaid, Rhun ap Iorwerth AS.

Dywedodd Prif Weinidog Cymru, Mark Drakeford, mai un o’r rhesymau nad oedd mwy o’r cyflenwad wedi cael ei ddefnyddio ar unwaith oedd er mwyn atal “brechwyr rhag sefyll o gwmpas heb ddim i’w wneud”.

Honnodd Mark Drakeford hefyd nad oedd sefyllfa Cymru y tu ôl i Loegr wrth gyflwyno’r brechlyn “y peth pwysicaf” a bod yr amrywiad rhwng niferoedd cyflwyno Cymru a Lloegr yn dangos “gwahaniaethau ymylol iawn”

Dywedodd Rhun ap Iorwerth AS dros Ynys Môn,

“Ymddengys bod Cymru bellach y tu ôl i Loegr yn aruthrol o ran cyflwyno’r brechlyn, felly mae gweld y Prif Weinidog yn ymlacio ynglŷn ag arafwch cyflwyno’r brechlyn yma yn rhwystredig iawn, iawn.

“Mae’r data diweddaraf o GIG Lloegr ac Iechyd Cyhoeddus Cymru yn dangos bod Cymru ar ei hôl hi. Mae ffigurau o Ionawr 17 yn dangos bod mwy na 3.7 miliwn dos wedi cael eu rhoi yn Lloegr – bron i hanner miliwn ohonynt yn ail ddos. Yng Nghymru mae ffigurau o 16 Ionawr yn dangos bod 126,504 o frechlynnau wedi’u rhoi, gan gynnwys dim ond 129 o’r rheiny’n ail ddos.

“O gymharu maint y boblogaeth, pe bai Cymru’n brechu ar yr un raddfa, byddem wedi taro tua 190,000. Nid yw cymharu Cymru a Lloegr bob amser yn ddefnyddiol – am amryw resymau, rydyn ni ar y blaen ar rai pethau, a Lloegr ar y blaen ar eraill. Ond lle mae’n rhaglen pedair gwlad, mae angen i ni wybod ei bod hi’n sefyllfa deg.

“Rhaid i Lywodraeth Cymru roi diweddariad ar frechlynnau sydd ar gael i Gymru – o bob math – ynghyd â niferoedd sydd wedi’u brechu yng Nghymru o gymharu â Lloegr, gan ddefnyddio’r gwahanol fathau o frechlyn, ac ar y cyflenwad rhagamcanol o frechlynnau yn yr wythnosau i ddod. Pam rydyn ni’n dogni yma yng Nghymru?

“Mae tryloywder yn hanfodol ar hyn o bryd fel y gellir mesur cynnydd, ac y gellir dal y ddwy lywodraeth yn atebol a’u cwestiynu ar gynnydd lle bo angen.”

RHOI STOP I’R WAL DÂL “ANORCHFYGOL”

Dywed Rhun ap Iorwerth AS na ddylai cefnogwyr rygbi Cymru gael eu prisio allan o wylio’r gêm pan fydd y Chwe Gwlad yn cychwyn ym mis Chwefror.

Dywedir bod cytundeb rhwng partneriaid y Chwe Gwlad a phartneriaid CVC Capital, a chredir y gallai mwyafrif y gemau symud y tu ôl i wal dâl. Nid yw’n glir eto a fydd S4C yn gallu parhau i ddangos unrhyw un o’r gemau.

Dywedodd Aelod Seneddol Ynys Môn, Rhun ap Iorwerth AS,

“Mae yna lawer yng Nghymru nad oes ganddyn nhw’r modd o allu fforddio talu i wylio chwaraeon ar y teledu. Gyda’r rheoliadau coronafeirws cyfredol, nid mater o wylio’r gêm yn y dafarn yn unig mohono, neu bicio i dŷ ffrind i weld gyda’ch gilydd – os na allwch fforddio talu i weld, ni fyddwch yn ei weld.

“Mae rygbi yn rhan mor bwysig o ddiwylliant Cymru, ac mae adnewyddu chwarae yn ystod y pandemig wedi bod yn ddihangfa i lawer. Bydd gosod wal dâl rhwng y cyhoedd yng Nghymru a’u rygbi yn ergyd greulon ar yr hyn sydd eisoes yn gyfnod anodd. Heb unrhyw gymysgu dan do rhwng cartrefi, tafarndai’n parhau ar gau, a chefnogwyr wedi’u gwahardd rhag gemau byw, bydd y wal dâl hon yn rhwystr anorchfygol i lawer. ”

Diolch i arwyr covid lleol Ynys Mon

Cafodd AS Ynys Môn Rhun ap Iorwerth gyfle i dalu teyrnged i rai o’n pencampwyr covid lleol, fel y’u henwebwyd gan bobl o Ynys Môn, yn y Senedd yr wythnos hon.

Daeth y cyfle wrth i Senedd Cymru benderfynu eu bod am gydnabod rhai o’r pethau rhyfeddol a wnaed gan unigolion, grwpiau, gweithwyr allweddol neu fusnesau yn ystod pandemig Covid-19 i helpu’r rhai mwyaf bregus a chadw cymunedau gyda’i gilydd, drwy eu dangos mewn oriel bortreadau ar-lein.

Gwahoddwyd Aelodau o’r Senedd i enwebu hyd at dri o arwyr o’u hetholaeth.

Wrth siarad yn y Senedd, dywedodd Rhun ap Iorwerth:

“Roeddwn yn falch o allu enwebu arwyr covid o Ynys Môn ar gyfer oriel Senedd Cymru. Yr her fwyaf oedd ceisio dewis tri allan o gynifer sydd wedi rhoi o’u hamser a’u hegni i helpu eraill yn ystod y cyfnod hwn, felly rhoddais y penderfyniad yn nwylo pobl Ynys Môn a gwahoddais enwebiadau gan etholwyr drwy fy nhudalen facebook.

“Roedd yr ymateb a gefais yn anhygoel, gyda dros 40 o enwebiadau ar gyfer unigolion, grwpiau a busnesau ar draws yr ynys. Ac roedd mor galonogol clywed y gwahanol straeon am yr holl waith gwych sydd wedi’i wneud. Mae cymaint o bobl wedi mynd y tu hwnt i’r galw yn eu swyddi, neu wedi gwirfoddoli eu hamser, ond mae pob un wedi chwarae eu rhan i greu ysbryd cymunedol go iawn. Ac mae’n amlwg bod eu hymdrechion yn wirioneddol cael eu gwerthfawrogi.

“Dyna pam y ceisiais gyfle nid yn unig i enwebu’r tri gyda’r enwebiadau mwyaf ar gyfer oriel ar-lein y Senedd, ond hefyd i geisio dweud diolch i bawb a enwebwyd. O’r octogenarian sydd yn dal i wirfoddoli gyda’r banc bwyd i’r plentyn 7 mlwydd oed a gerddodd dros 87,000 o gamau i godi arian. O unigolion a drefnodd mygydau, diffynyddion clust a mwy, i’r postmon yn Llanddeusant a wnaeth ei rownd mewn gwisg ffansi i godi calon plant (ac oedolion!) yn ystod y cyfyngiadau symud.

“Diolch yn fawr iawn i chi i gyd, a’r holl arwyr covid eraill ar draws yr ynys. Mae eich gwaith wir yn cael ei werthfawrogi.”

Y tri a dderbyniodd y nifer fwyaf o enwebiadau o Ynys Môn oedd Chippy Chippy (ar gyfer adeiladu gwir ysbryd cymunedol tra’n darparu prydau am ddim i blant), Gwesty’r Gwalchmai (a oedd yn bwydo’r gweithgareddau bregus a threfnus i blant yn ogystal â sefydlu banc bwyd) a Caru Amlwch (am wneud yn siŵr nad oedd neb yn mynd heb yn ardal Amlwch).

Bydd y portreadau’n cael eu harddangos fel negeseuon cyfryngau cymdeithasol ar gyfrifon cyfryngau cymdeithasol ‘Ymweld â’r Senedd’ (Senedd Instagram, Senedd Facebook, Pierhead Twitter) rhwng mis Tachwedd a mis Rhagfyr 2020.

Mae Rhun hefyd wedi cynhyrchu fideo y mae wedi’i rannu ar ei dudalennau cyfryngau cymdeithasol i ddiolch yn fawr i’n harwyr covid lleol, y gellir eu gweld yma: https://www.facebook.com/rhunynysmon/videos/3569992173065869

“Beth sy’n mynd i gael ei wneud yn wahanol?” – Rhun ap Iorwerth yn ymateb i Gynhadledd Wasg Llywodraeth Cymru.

Wrth ymateb i gynhadledd i’r wasg Llywodraeth Cymru heddiw (dydd Mercher 28 Hydref), dywedodd Rhun ap Iorwerth MS, Gweinidog Iechyd Cysgodol Plaid Cymru:

“Mae’r newyddion heddiw bod 37 o bobl bellach wedi marw o coronafirws yn ein hatgoffa’n chwyrn o’r hyn rydyn ni’n ei wynebu os ydyn ni’n methu â rheoli’r firws. Roeddem yn iawn i alw am y cyfnod clo dros-dro hwn, i’w arafu a chaniatáu i strategaeth newydd gael ei rhoi ar waith.

“Nawr mae gwir angen i ni wybod beth yw’r cynllun ar ôl Tachwedd 9fed. Rydym wedi cael rhywfaint o fanylion heddiw, a chroesawaf hynny. Rwyf wedi galw, er enghraifft, am sicrwydd y gallai campfeydd ailagor fel y gallai pobl gadw’n heini eu corff a’u meddwl.

“Ond mae angen mwy o fanylion arnom ar yr hyn y dylai busnesau gynllunio ar ei gyfer, ac yn hollbwysig yr hyn y bydd y Llywodraeth yn ei wneud yn wahanol o ran rheoli a churo’r firws i lawr, yn enwedig trwy gryfhau’r system brofi.”

Gohirio cyflwyno gwasanaeth 111 yng Ngogledd Cymru tan 2022

Mae Llywodraeth Cymru wedi cadarnhau mewn ymateb i gwestiwn gan Rhun ap Iorwerth MS na fydd rhif 111 di-argyfwng y GIG yn cael ei gyflwyno yng ngogledd Cymru tan 2022, flwyddyn yn hwyrach na’r disgwyl.

Roedd ardal Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr o hyd yn mynd i fod ymhlith yr ardaloedd olaf i 111 gael ei gyflwyno – mae wedi digwydd fesul cam ledled Cymru – nawr mae’r oedi’n golygu bod cleifion yn y gogledd yn cael eu siomi.

Mae cleifion yn y gogledd wedi gallu ffonio 111 i drafod materion Covid-19, er y bu adroddiadau o anawsterau wrth fynd drwodd, ond mae gohirio’r gwasanaeth llawn ymhellach yn golygu costau ychwanegol a gwasanaeth israddol i gleifion yn y gogledd am flwyddyn arall.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth:

“Byddai’r gwasanaeth hwn bob amser yn cael ei gyflwyno fesul cam ond mae’n annerbyniol aros blwyddyn arall yn y gogledd. Mae hwn yn wasanaeth hanfodol, ond bydd yn rhaid i gleifion yng ngogledd Cymru barhau i dalu am alwadau i NHS Direct i ofyn am gyngor meddygol di-argyfwng.”